
این عملیات برای نخستین بار در تاریخ پروازهای فضایی انجام شد و نشان داد که ایده بازیابی مستقیم فضاپیما در محل پرتاب، دستکم در یک آزمایش واقعی امکانپذیر است.
به گزارش بیکینگ استارشیپ روز جمعه ۱۳ نوامبر از پایگاه استاربیس در جنوب تگزاس به فضا پرتاب شد. این موشک با ارتفاع حدود ۱۲۴ متر، بزرگترین و قدرتمندترین سامانه پرتاب فضایی ساختهشده تاکنون به شمار میرود. در این مأموریت، بخش بالایی آن با نام «شیپ ۴۲» پس از جدایی از بوستر سوپرهوی وارد مدار زمین شد و ۲۶ ماهواره نسل جدید استارلینک V3 را در مدار مستقر کرد.
فضاپیما سپس حدود ۲۲ ساعت در فضا باقی ماند و ۱۴ بار به دور زمین چرخید. در پایان، پس از ورود مجدد به جو و کاهش سرعت، موتورهای آن برای فرود عمودی روشن شدند و دو بازوی مکانیکی برج پرتاب که به «چاپاستیک» یا چوبهای غذاخوری معروفاند، بدنه استارشیپ را در هوا گرفتند.
این بازوها بهگونهای طراحی شدهاند که بتوانند مراحل مختلف موشک را بدون نیاز به فرود روی سکوی زمینی یا شناور دریایی بازیابی کنند. به گزارش آسوشیتدپرس، فضاپیما پس از بازگشت در وضعیت عمودی میان بازوهای برج معلق ماند؛ تصویری که نقطه اوج این آزمایش بود.
موفقیت بزرگ، اما نه بازیابی کامل موشک
با وجود موفقیت تاریخی شیپ ۴۲، مأموریت مطابق برنامه اولیه به بازیابی هر دو بخش موشک منتهی نشد. اسپیسایکس قصد داشت هم فضاپیما و هم بوستر سوپرهوی را با بازوهای مکانیکی برج مهار کند، اما تلاش برای بازگرداندن بوستر در جریان پرواز روز جمعه لغو شد.
به گفته شرکت، سامانه هدایت و ناوبری بوستر هنگام فرود تشخیص داد که وسیله در موقعیت مناسبی قرار ندارد و فرایند بازگشت به برج را متوقف کرد. در نتیجه، بوستر بهجای بازگشت به محل پرتاب، به سمت خلیج مکزیک هدایت شد و پیش از برخورد با سطح آب منفجر شد.
مهندسان اسپیسایکس بررسی علت دقیق این اتفاق را در دستور کار قرار دادهاند. بنابراین، اگرچه بازیابی فضاپیما موفقیتآمیز بود، بازیابی همزمان دو بخش موشک همچنان به آزمایشهای بعدی نیاز دارد.
چرا گرفتن استارشیپ اهمیت دارد؟
هدف اصلی اسپیسایکس، ساخت سامانهای است که تمام بخشهای آن پس از هر پرتاب قابلبازیابی و استفاده مجدد باشند. در روشهای متداول، بخشهایی از موشک پس از پرتاب از بین میروند یا بازیابی آنها به عملیات پیچیده و پرهزینه نیاز دارد. اما مهار مستقیم موشک با بازوهای برج میتواند زمان و هزینه آمادهسازی برای پرواز بعدی را کاهش دهد.
این قابلیت برای برنامههای بلندپروازانه اسپیسایکس اهمیت زیادی دارد؛ از افزایش ظرفیت پرتاب ماهوارههای استارلینک گرفته تا انتقال محموله و فضانورد به ماه و در نهایت مأموریتهای مریخ. هرچه فاصله زمانی میان دو پرتاب کمتر و هزینه هر مأموریت پایینتر باشد، اجرای چنین برنامههایی عملیتر خواهد شد.
ناسا نیز به موفقیت استارشیپ وابسته است. این سازمان میلیاردها دلار برای توسعه نسخهای از این فضاپیما سرمایهگذاری کرده که قرار است در برنامه آرتمیس، فضانوردان را به سطح ماه منتقل کند.
مطابق گزارش شبکه خبری CNBC، بازیابی موفق بهتنهایی به معنای آمادهبودن استارشیپ برای مأموریتهای سرنشیندار نیست؛ آزمایشهای مربوط به سپر حرارتی، سوختگیری در مدار و قابلیت اطمینان سامانهها همچنان از چالشهای مهم پیش رو هستند.
این دستاورد در پانزدهمین پرواز آزمایشی استارشیپ، نقطه عطفی در توسعه موشکهای قابلاستفاده مجدد محسوب میشود.















