هوش مصنوعی در دل دریاها: استارتاپ آمریکایی درصدد ساخت کشتی‌های خودران است

دریاهای آزاد این روزها آنقدر ناآرام شده‌اند که دوران پرهیاهوی دزدان دریایی در قرون گذشته را یادآوری می‌کنند. در میانه‌ی این تلاطم جهانی، استارتاپ آمریکایی بلو واتر اتونومی قصد دارد مسیر تازه‌ای را در پیش بگیرد: ساخت کشتی‌های هوشمند و خودران، با هدف دگرگونی ناوبری دریایی. این شرکت نوظهور که در سال ۲۰۲۴ تأسیس شد، تاکنون توانسته ۱۴ میلیون دلار سرمایه‌ی اولیه جذب کند.

هم‌اکنون، بلو واتر اتونومی آزمایش‌های خود را در آب‌های واقعی آغاز کرده است. تیم هدایت‌کننده‌ی پروژه، متشکل از متخصصانی است که پیش‌تر نیز در پروژه‌های بزرگی مانند آی‌روبات، آمازون رباتیکس و نیروی دریایی ایالات متحده نقش داشته‌اند. به باور این تیم، رخدادهای اخیر در جهان، به‌ویژه درگیری‌ها و جنگ‌های نامتقارن، نیاز به سامانه‌های مستقل دریایی را بیش از پیش آشکار کرده است.

در همین حین، رقابت صنعتی میان چین و ایالات متحده نیز به‌شدت افزایش یافته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که کشتی‌سازان چینی با سرعتی بی‌سابقه مشغول ساخت ناوگان‌های جدید هستند؛ سرعتی که بخش صنعتی آمریکا را از توان هم‌پایی باز می‌دارد. در مواجهه با این چالش‌ها، بلو واتر اتونومی راه‌حلی فناورانه پیشنهاد می‌دهد: اتکای گسترده‌تر به ناوگان‌های خودران برای بازسازی توازن قدرت دریایی.

رایلن همیلتون، مدیرعامل استارتاپ، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «قدرت دریایی در طول تاریخ، ستون استوار امنیت و پیشرفت آمریکا بوده است. ما معتقدیم تحول بنیادین اقتصاد دریایی از نقطه‌ای آغاز می‌شود که نیروی دریایی با شرکای فناورانه همکاری کند تا کشتی‌های تمام‌خودران اقیانوس‌پیما را در اختیار ملوانان قرار دهد.»

سرمایه‌گذاران پروژه نیز نگاه مشابهی دارند. ست وینترروث از شرکت سرمایه‌گذاری اکلیپس که از حامیان مالی پروژه است، می‌گوید: «نیروی دریایی آمریکا برای حفظ جایگاه بین‌المللی خود، نه صرفاً به بهبودهای تدریجی، بلکه به تحولات جدی نیاز دارد. حضور پررنگ کشتی‌های هوشمند در ناوگان دریایی می‌تواند به حفظ بازدارندگی در برابر تهدیدها کمک کند، آن هم در دورانی که اهمیت خطوط دریایی بیش از پیش برجسته شده است.»

اما این دیدگاه به حوزه‌ی شرکت‌های خصوصی محدود نیست. در طول چند سال گذشته، ارتش آمریکا نیز چندین آزمایش عملی از کشتی‌های خودران انجام داده است. یکی از شاخص‌ترین نمونه‌ها، کشتی «NOMAD» بود که در سال ۲۰۲۱، مسافت ۸٬۱۸۷ کیلومتری را از سواحل خلیج مکزیک تا سواحل اقیانوس آرام، با عبور از کانال پاناما، با اتکا به سامانه خودران طی کرد. حدود ۹۸ درصد از سفر به‌صورت کاملاً خودران و بدون دخالت انسان انجام شد، به‌جز بخشی که به عبور پرخطر از کانال پاناما مربوط می‌شد.

البته مسیر همچنان با چالش‌های بسیاری همراه است. چالش‌هایی مانند مسئولیت حقوقی در صورت بروز حادثه، آسیب‌پذیری سایبری و اعتماد به سامانه‌های مستقل، هنوز نیازمند بررسی و راه‌حل‌های عملی هستند.

با‌این‌وجود، حرکت پرشتاب سرمایه‌گذاران، مهندسان و سیاست‌گذاران به‌سمت دریانوردی هوشمند نشان می‌دهد که عصر کشتی‌های خودران نه در افق دور، بلکه هم در عرصه‌ی تجارت و هم در میدان‌های نظامی، در آستانه‌ی تحقق است.