هوشیاری فریبنده؛ چرا با وجود خواب کم، احساس می‌کنیم باانرژی هستیم؟

داشتن خواب کامل شبانه کلید بیدار شدن با انرژی و هوشیاری برای شروع روز است؛ اما موجی از کاربران شبکه‌های اجتماعی، از تیک‌تاک گرفته تا ردیت، به‌تازگی روندی خلاف جریان رایج را تبلیغ می‌کنند: پرهیز از خواب برای احساس بیداری بیشتر. بسیاری از آن‌ها گزارش می‌دهند که با وجود خوابیدن فقط سه تا چهار ساعت، به‌جای هفت تا نه ساعتی که اکثر متخصصان برای بزرگسالان توصیه می‌کنند، به‌طرز عجیبی احساس سرحالی دارند و حتی به شکل متناقضی پربازده‌تر هستند.

اما دانشمندان خواب می‌گویند انرژی ناگهانی که برخی افراد پس از کم‌خوابی شدید تجربه می‌کنند، ناشی از نوعی هوشیاری طبیعی اما زودگذر است که مغز برای کنارآمدن موقتی با کمبود خواب به کار می‌گیرد. جیمی زایتزر، پژوهشگر طب خواب در دانشگاه استنفورد می‌گوید: «نمی‌توانم انکار کنم از نظر ذهنی افراد حس می‌کنند باانرژی هستند؛ اما از نظر فیزیولوژیکی، چنین چیزی رخ نمی‌دهد و آن‌ها در واقعیت هوشیارتر نیستند.

بااین‌حال، شبکه‌های اجتماعی و فرهنگ تلاش بی‌وقفه همچنان درباره‌ی هوشیاری پس از خواب ناکافی خیال‌پردازی می‌کنند. بسیاری از کارآفرینان مشهور موفقیت خود را به اولویت‌دادن کار در مقابل خواب نسبت می‌دهند. بیل گیتس در سال‌های ابتدایی تأسیس مایکروسافت، اغلب با همکارانش رقابت می‌کرد تا ببیند چه کسی با کمترین میزان خواب می‌تواند ادامه دهد. ایلان ماسک بارها شب تا صبح بیدار مانده و کف کارخانه تسلا خوابیده است و نیکولا تسلا که نام این شرکت از او گرفته شده، براساس روایت‌ها شب‌ها بیش از دو ساعت نمی‌خوابید تا روی اختراعاتش کار کند.