به گزارش بیکینگ و براساس گزارش دیجیاتو، خنک‌کردن هزاران سرور در مراکز داده به انرژی زیادی نیاز دارد و با گسترش خدمات ابری و هوش مصنوعی، مدیریت گرمای تولیدشده به یکی از چالش‌های مهم این صنعت تبدیل شده است. در نگاه نخست، مناطق سرد قطب شمال و آب خنک اقیانوس‌ها گزینه‌هایی مناسب برای کاهش هزینه سرمایش به نظر می‌رسند؛ اما ساخت دیتاسنتر به عواملی فراتر از دمای محیط وابسته است.
مراکز داده در کشورهای سردسیری مانند سوئد، فنلاند، ایسلند و نروژ از روش «خنک‌سازی آزاد» استفاده می‌کنند؛ روشی که در آن هوای سرد بیرون یا آب محیط برای دفع گرمای تجهیزات به کار می‌رود. بااین‌حال، مناطق دورافتاده قطب شمال با محدودیت دسترسی به برق، شبکه فیبر نوری، نیروی متخصص و مسیرهای حمل‌ونقل روبه‌رو هستند. شرایط سخت آب‌وهوایی نیز تأمین تجهیزات و تعمیر سرورها را دشوار و پرهزینه می‌کند.
ساخت دیتاسنتر در زیر آب هم پیش‌تر به‌صورت عملی آزمایش شده است. مایکروسافت در پروژه «ناتیک» (Project Natick) در سال ۲۰۱۸ محفظه‌ای زیرآبی حاوی ۸۶۴ سرور را در نزدیکی جزایر اورکنی اسکاتلند مستقر کرد. این مرکز بیش از دو سال فعالیت داشت و نرخ خرابی سرورهای آن حدود یک‌هشتم نمونه‌های زمینی گزارش شد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، تعمیر تجهیزات زیر آب به‌سادگی مراکز داده معمولی نیست؛ زیرا برای دسترسی به سرور معیوب ممکن است لازم باشد کل محفظه به سطح آب منتقل شود. فشار آب، خوردگی ناشی از آب شور و هزینه کابل‌کشی و نگهداری اتصالات نیز از دیگر موانع این روش هستند. مایکروسافت در ژوئن ۲۰۲۴ اعلام کرد توسعه این پروژه را ادامه نمی‌دهد.
عامل مهم دیگر، فاصله دیتاسنتر از کاربران است. خدماتی مانند بازی‌های آنلاین، تراکنش‌های مالی و برخی کاربردهای هوش مصنوعی به ارتباط سریع با سرورها نیاز دارند. استقرار مراکز داده در مناطق دورافتاده می‌تواند تأخیر ارتباطی را افزایش دهد.
در نتیجه، کاهش هزینه سرمایش به‌تنهایی برای انتخاب محل احداث دیتاسنتر کافی نیست. دسترسی به انرژی، زیرساخت ارتباطی، امکان تعمیر و نگهداری و نزدیکی به کاربران نیز در این تصمیم نقش تعیین‌کننده دارند.
۲۲۷۲۲۷
