در قرن ۲۱ تریلیون‌ها تن آب از سطح خشکی‌های زمین ناپدید شده است

در دهه‌های اخیر، سطح آب در خشکی‌های زمین با افتی چشمگیر مواجه شده است؛ کاهشی که به تنهایی، ناشی از ذوب یخ‌های قطبی نیست. پژوهشی تازه نشان می‌دهد که ذخایر آبی در خشکی‌ها، از منابع زیرزمینی گرفته تا دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و رطوبت خاک، از اوایل قرن ۲۱ تاکنون تریلیون‌ها تن کاهش یافته است.

به‌گزارش ساینس‌نیوز، کی‌وون سو از دانشگاه ملی سئول و همکارانش با بهره‌گیری از مجموعه‌ی داده‌های مستقل، وضعیت ذخایر آب خشکی‌ها را بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰، مورد بررسی قرار دادند. یافته‌های تیم نشان داد که دمای بالای زمین و اقیانوس‌ها، باعث افزایش بی‌سابقه‌ی خشکسالی در زمین شده است.

روش‌های تیم مطالعه برای بررسی، اطلاعات ماهواره‌ای درباره‌ی گرانش زمین، رطوبت خاک، سطح دریا و حتی تغییرات چرخش زمین را نیز شامل می‌شد. براساس یافته‌ها، انتقال آب از خشکی به دریا، به‌قدری محسوس بوده که قطب زمین حدود ۴۵ سانتی‌متر جابه‌جا شده است.

تمام داده‌ها بر یک نکته اتفاق نظر دارند: ذخیره‌ی آب در خشکی در اوایل قرن بیست‌ویکم به شدت کاهش یافته است. از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵، یعنی دوره‌ای که ارزیابی‌ها با یکدیگر هم‌پوشانی دارند، ذخیره‌ی آب خشکی‌ها تقریباً ۱٫۳ تریلیون تن کاهش یافته که معادل افزایش ۳٫۵ ملی‌متری سطح آب دریاها است.

بخش نگران‌کننده‌ی ماجرا، افت شدید رطوبت خاک است. در فاصله‌ی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲، حدود ۱٫۶ تریلیون تن آب از خاک‌های جهان از دست رفت و آن آب در هر سال از آن دوره، به افزایش حدود دو میلی‌متری سطح دریاها منجر شد. درمقابل، بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶، ذوب یخسارهای گرینلند فقط حدود ۹۰۰ میلیارد تن آب در یک سال یا حدود ۰٫۸ میلی‌متر به سطح دریا افزود. پیش‌تر، یخسارهای گرینلند به‌عنوان بزرگ‌ترین عامل افزایش سطح دریا شناخته می‌شدند.

تداوم کاهش رطوبت خاک در دوره‌ی ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۶ نیز مشاهده شد، اگرچه نرخ آن نسبت به اوایل قرن کاهش یافته بود. در طول این مدت، حدود یک تریلیون تن دیگر آب از خاک‌ها ناپدید شد.

نواحی خشک در سطح جهانی، در حال گسترش هستند. به گفته‌ی کاترین جاکوبز از دانشگاه آریزونا، مناطقی که به‌دلیل گرما و تغییرات اقلیمی خشک می‌شوند، بیشتر از نواحی پربارش در حال افزایش هستند. او همچنین با اشاره به افزایش برداشت از آب‌های زیرزمینی، هشدار می‌دهد که بسیاری از کارشناسان هنوز به ارتباط میان استخراج آب‌ها و بالاآمدن سطح دریاها توجه ندارند، چه رسد به اینکه بدانند این اثرات به تغییر محور زمین هم مربوط می‌شود.

نتیجه‌ی کلی پژوهش روشن است: آب درون خاک‌ها در سطح جهانی، از آغاز قرن ۲۱ به‌طور مداوم در حال کاهش است و با توجه به پیش‌بینی‌های مربوط به گرمایش زمین، بازگشت این ذخایر به وضعیت پیشین، دور از انتظار خواهد بود. دانشمندان هشدار می‌دهند: «آب، عنصر بنیادین حیات است. بدون آن، هیچ چیز دوام نمی‌آورد.»

پژوهش در مجله ساینس منتشر شده است.