پروژه حیرت‌انگیز ساب‌سنس: استنشاق نانوذرات برای ارتباط مغز با کامپیوتر

استارتاپ ساب‌سنس با جذب ۲۷ میلیون دلار سرمایه‌ی اولیه، می‌خواهد یکی از سخت‌ترین گره‌های فناوری عصبی را باز کند، یعنی اتصال به مغز بدون نیاز به جراحی. راهبرد شرکت بر پایه‌ی NanoBCI شکل گرفته؛ سامانه‌ای که به‌جای شکافتن جمجمه، نانوذرات را از راه بینی وارد بدن می‌کند تا با نورون‌ها تعامل داشته باشند.

آغاز به کار ساب‌سنس به حدود سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ برمی‌گردد. بر اساس اطلاعات موجود، آزمایشگاه شرکت در پالو آلتو راه افتاده و فاز نخست آزمایش‌های اثبات مفهوم روی موش‌ها از اواخر ۲۰۲۵ آغاز شده است؛ برنامه‌ای که قرار است تا اواخر ۲۰۲۶ ادامه پیدا کند.

فناوری پیشنهادی ساب‌سنس بر دو نوع نانوذره تکیه دارد، پلاسمونیک و مگنتوالکتریک. این ذرات پس از ورود از مسیر داخل‌ بینی، با یک هدست پوشیدنی کار می‌کنند تا هم سیگنال‌های عصبی را بخوانند و هم فعالیت مغز را تحریک کنند. هدف‌های بالینی فوری هم روشن هستند و بیماری پارکینسون و صرع در صدر فهرست قرار گرفته‌اند. شرکت می‌گوید می‌خواهد تا پایان ۲۰۲۶ توانایی خوانش عصبی و کاهش علائم را با کمک نانوذرات نشان دهد.

در بازار رابط‌های مغز و کامپیوتر، رقابت نه فقط بر سر دقت بلکه بر سر مسیر ورود به مغز است. استارتاپ نورالینک که با ایلان ماسک شناخته می‌شود، رویکردی جراحی‌محور دارد و از ربات برای سوراخ‌کردن جمجمه و کاشت رشته‌های بسیار نازک در بافت مغز استفاده می‌کند. سینکرون دستگاه خود را از مسیر رگ‌های خونی به مغز می‌رساند و هرچند جراحی باز نمی‌خواهد، همچنان یک مداخله‌ی پزشکی محسوب می‌شود. کرنل روی کلاه‌خودهای نورومغناطیسی و غیرتهاجمی کار کرده و پرسژن نوروساینس از فیلمی نازک روی سطح مغز استفاده می‌کند.

جایگاه مالی ساب‌سنس هم در همین مقایسه معنا پیدا می‌کند. نورالینک صدها میلیون دلار سرمایه جذب کرده و سینکرون بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در اختیار داشته است. در برابر آن‌ها، ۲۷ میلیون دلار سرمایه‌ی اولیه برای ساب‌سنس عددی کوچک‌تر به‌حساب می‌آید، هرچند شرکت می‌کوشد با کم‌تهاجمی‌کردن مسیر ورود به مغز، فاصله‌ی میان آزمایشگاه و کاربرد بالینی را کوتاه‌تر کند.

بر پایه‌ی داده‌های موجود، ساب‌سنس فعلا روی اثبات امکان‌پذیری فنی، آزمایش‌های حیوانی و توسعه‌ی یک رابط مغز و کامپیوتر غیرجراحی تمرکز دارد.

شما آینده‌ی رابط‌های مغز و کامپیوتر را در مسیر جراحی می‌بینید یا نانوذرات؟