رئیس مرکز ملی فضای مجازی: دستیار هوش مصنوعی بومی برای نابینایان طراحی شود

در رویداد «عصای سفید» که با محوریت دسترسی نابینایان به فناوری‌های نوین برگزار شد، محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، از ضرورت طراحی یک دستیار هوش مصنوعی بومی ویژه نابینایان سخن گفت؛

پیشنهادی که اگر از سطح ایده فراتر رود، می‌تواند نقطه عطفی در عدالت دیجیتال برای میلیون‌ها کاربر با نیازهای ویژه در ایران باشد.

– محمدامین آقامیری، رئیس مرکز ملی فضای مجازی

به گزارش بیکینگ، آقامیری در سخنان خود فضای مجازی را «مهم‌ترین بستر توسعه عدالت» توصیف کرد و گفت که می‌توان از ظرفیت‌های فناوری مستقل از زمان و مکان، برای کاهش نابرابری در ارائه خدمات استفاده کرد.

او با اشاره به فناوری‌های موجود در جهان، مانند Vision AI که تصویر را به صوت تبدیل می‌کند، اضافه کرد: «پیشنهاد می‌کنم یک دستیار هوش مصنوعی بومی برای کمک به فعالیت‌های نابینایان کشور طراحی شود.»

اما این وعده در شرایطی مطرح می‌شود که هنوز بخش بزرگی از پلتفرم‌ها و وب‌سایت‌های ایرانی با استانداردهای دسترس‌پذیری دیجیتال (Accessibility) فاصله‌ زیادی دارند و معدود پلتفرم‌هایی در این رابطه توانسته‌اند اقدامات موثری انجام دهند.

این موضوع را هم نباید فراموش کرد موضوع هوش مصنوعی در کشور هنوز متولی ندارد و معدود سازمان‌هایی که در این رابطه شکل گرفتند عملا منحل شدند.

مرکز ملی فضای مجازی وعده داده که با همکاری سازمان فناوری اطلاعات، استانداردسازی درگاه‌ها و خدمات آنلاین را پیگیری کند و حتی طرحی برای الزام دستگاه‌های دولتی به رعایت این استانداردها در دستور کار قرار دارد.

با این حال، کارشناسان می‌گویند که مشکل اصلی نه در نبود فناوری، بلکه در نبود اراده اجرایی است. بسیاری از مصوبات و آیین‌نامه‌های مشابه در حوزه شفافیت و دسترس‌پذیری، هرگز از مرحله کاغذ عبور نکرده‌اند.

پیشنهاد آقامیری برای ساخت «دستیار هوش مصنوعی نابینایان» در بهترین حالت می‌تواند ادامه همین مسیر باشد؛ گامی نو در جهت برابری دیجیتال، اما به شرطی که بر شانه‌ی زیرساخت‌های واقعی و استانداردسازی جدی بنا شود. در غیر این صورت، خطر آن وجود دارد که «عصای سفید دیجیتال» هم به سرنوشتی مشابه بسیاری از طرح‌های فناوری بومی دچار شود: نویدبخش در تیتر، ناکارآمد در واقعیت.