تبخال عامل آلزایمر؟ کشف شواهد از نقش ویروس‌های نهفته در بروز زوال عقل

ویروس شایع تبخال که اغلب در دوران کودکی وارد بدن می‌شود، معمولاً تا پایان عمر در حالت نهفته در اعصاب باقی می‌ماند. عواملی مانند استرس، بیماری یا آسیب‌دیدگی می‌توانند آن را دوباره فعال کنند و موجب بروز تب‌خال شوند. این ویروس با نام ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1)، ممکن است در پدیده‌ای بسیار مهم‌تر هم نقش داشته باشد: بیماری آلزایمر.

حدود ۳۰ سال پیش، گروهی از پژوهشگران از دانشگاه‌های آکسفورد و منچستر، به کشفی شگفت‌انگیز دست یافتند: ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ یا ویروس تبخال می‌تواند در مغز افراد مسن نیز حضور داشته باشد. این کشف برای نخستین بار نشان می‌داد ویروس قادر است بی‌سروصدا در مغز زندگی کند، در حالی‌که پیش از آن تصور می‌شد مغز به لطف «سد خونی مغزی» کاملاً از ورود عوامل بیماری‌زا محافظت می‌شود.

بررسی‌های بعدی گروه، نکته‌ای هشداردهنده را نشان داد. افرادی که نسخه‌ای خاصی از ژن APOE-e4 را دارند (ژنی که خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش می‌دهد)، در صورت آلودگی به ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱، با ریسکی چندین برابری در معرض خطر ابتلا به بیماری آلزایمر قرار دارند.