برخلاف تصور، مردم با صنعتی‌شدن جوامع بیشتر از قبل می‌خوابند

مطالب زیادی نوشته شده که می‌گویند سبک زندگی مدرن باعث شده زمان خواب ما کافی نباشد، برخلاف اجدادمان که در دوران کمتر پیشرفته‌ی تکنولوژیکی زندگی می‌کردند و خواب کافی داشتند. در تحلیل جدیدی از ۵۴ مطالعه‌ی خواب در جوامع مختلف مشخص شد که مردم در جوامع کوچک و غیر‌صنعتی در واقع نسبت به مناطق صنعتی‌تر کمتر می‌خوابند.

به‌گزارش نیوساینتیست، لیلا مک‌کینون، دانشجوی دکتری انسان‌شناسی تکاملی در دانشگاه تورنتو میسیساگا کانادا، می‌گوید برخلاف ادعای بسیاری از افراد در کانادا و ایالات متحده که می‌گویند کیفیت خوابشان بد است، یافته‌ها و داده‌ها چیز دیگری را نشان می‌دهند.

اغلب فرض می‌شود که ظهور فناوری‌هایی مانند تلویزیون‌های صفحه‌ بزرگ و تلفن‌های هوشمند باعث کاهش مدت خواب افراد در مقایسه با گذشته شده است؛ پدیده‌ای که به آن «همه‌گیری کم‌خوابی» گفته می‌شود. اما بسیاری از مطالعاتی که در چند دهه‌ی گذشته به بررسی کاهش خواب پرداخته‌اند، به پرسش از خود افراد که معیاری نامطمئن است، تکیه کرده‌اند. حتی با اتکا به این روش، نتایج متفاوت است و بسیاری از مطالعات هیچ تغییر یا حتی افزایشی در طول مدت خواب نشان نداده‌اند.

اما از آنجا که تحقیقات تنها در جوامع صنعتی انجام شده‌اند، همچنان این پرسش بی‌پاسخ مانده است که آیا مردم پیش از صنعتی‌شدن، زمان خواب بیشتری داشتند یا خیر. اکنون پیشرفت فناوری و در دسترس‌بودن مچ‌بندهای پایشگر، امکان مطالعه‌ی الگوهای خواب در جوامع غیرصنعتی را فراهم کرده است و می‌تواند به پاسخ این پرسش کمک کند.

برخلاف تصور، مطالعات جوامع غیرصنعتی مدت خواب کوتاه‌تری را در این جوامع نشان داده‌اند. به‌عنوان‌مثال، میانگین مدت خواب شبانه در میان شکارچی-گردآوران شامل ۶٫۷ ساعت برای قوم سان، ۶٫۲ ساعت برای هادزا و ۵٫۹ ساعت برای بایاکا است. کوتاه‌ترین میزان خواب گزارش‌شده مربوط به جامعه‌ی هیمبا در نامیبیا است که دامداران کوچ‌نشین هستند و به‌طور متوسط ۵٫۵ ساعت در شب می‌خوابند.

مک کینون و دیوید سامسون، همکارش از دانشگاه تورنتو میسیساگا، در چندین مطالعه بررسی خواب جوامع شرکت داشته‌اند. آن‌ها برای مطالعه‌ی جدید عادات خواب را در جوامع صنعتی، از جمله ایالات متحده، استرالیا و سریلانکا، با جوامع کوچکتر غیرصنعتی، از جمله بومیان آمازون، ماداگاسکار و جزیره تانا در اقیانوس آرام مقایسه کرده‌اند.

تحلیل جدید بر اساس ۵۴ مطالعه‌ای است که اندازه‌گیری‌های مستقیم خواب را در افراد بالای ۱۸ سال و بدون مشکلات جدی سلامتی بررسی کرده‌اند. اگرچه این مطالعات تنها شامل ۸۶۶ فرد هستند، سامسون می‌گوید این مجموعه داده، جامع‌ترین مورد موجود در حال حاضر است. به‌طور کلی، تمام این افراد به‌طور میانگین ۶٫۸ ساعت در شب می‌خوابیدند، اما میانگین خواب در جوامع غیرصنعتی ۶٫۴ ساعت بود، در حالی که در جوامع صنعتی ۷٫۱ ساعت گزارش شد.

یافته‌ها نشان داد افراد در جوامع غیرصنعتی تنها ۷۴ درصد از مدتی را که در رختخواب بودند، در خواب سپری می‌کردند که کمتر از ۸۸ درصد در جوامع صنعتی است. این معیار به‌عنوان کارایی خواب شناخته و معیاری برای ارزیابی وضعیت خواب محسوب می‌شود.

مک‌کینون و سامسون همچنین منظم‌بودن ریتم‌های شبانه‌روزی افراد را با استفاده از معیاری به نام شاخص عملکرد شبانه‌روزی ارزیابی کردند که در آن امتیازِ یک، نشان‌دهنده‌ی هماهنگی کامل است. در جوامع غیرصنعتی، میانگین این شاخص ۰٫۷ بود، درحالی‌که در جوامع صنعتی به ۰٫۶۳ کاهش یافته بود.

سامسون طول مدت خواب و کارایی خواب بیشتر در جوامع صنعتی را به شرایط مساعدتر برای خواب نسبت می‌دهد. او بیان می‌کند که انسان‌ها پیشرفت‌های قابل‌توجهی در ایمنی و امنیت محل‌های خواب خود داشته‌اند و دیگر نیازی به مقابله با گروه‌های رقیب انسانی یا شکارچیان در طول شب ندارند.

یکی از نکات مبهم در تحقیق این است که تا چه حد می‌توان نتایج این ۵۴ مطالعه را به کل جمعیت تعمیم داد. برای بررسی شیوع یک پدیده در همه‌گیرشناسی، نمونه‌ها باید به‌خوبی نماینده‌ی کل جمعیت باشند. بااین‌حال، سامسون بررسی کرد که آیا افزایش حجم نمونه می‌تواند نتایج را تغییر دهد یا خیر و به این نتیجه رسید که این عامل تأثیر چشمگیری بر یافته‌ها نخواهد داشت.

در مجموع، مطالعه‌ی جدید نشان می‌دهد که برخلاف تصور رایج، افراد در جوامع صنعتی نه‌تنها خواب بیشتری دارند، بلکه خواب آن‌ها کارآمدتر است. بااین‌حال، کاهش مواجهه با محرک‌هایی که به حفظ تعادل ریتم شبانه‌روزی کمک می‌کنند، می‌تواند بر کیفیت ادراک‌شده‌ی خواب تأثیر بگذارد. این یافته‌ها اهمیت نقش محیط و سبک زندگی را در درک الگوهای خواب و سلامت کلی برجسته می‌کنند.