اوت ۲۰۲۶ داغ‌ترین ماه تاریخ بود؛ عبور خطرناک از خط قرمز پیمان پاریس

جهان در اوت ۲۰۲۶ (۱۰ مرداد تا ۹ شهریور) گرم‌ترین ماه خود را تجربه کرد؛ رکوردی که بار دیگر نشان می‌دهد روند گرمایش زمین همچنان ادامه دارد. طبق داده‌های سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S)، میانگین دمای سطح زمین در این ماه به ۱۶٫۹۶ درجه سانتی‌گراد رسید و اوت ۲۰۲۶ را در کنار ژوئیه ۲۰۲۳ به‌عنوان گرم‌ترین ماه ثبت‌شده تاریخ قرار داد.

دمای جهانی در اوت ۲۰۲۶ حدود ۱٫۶۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دمای زمین در دوران پیشاصنعتی بود؛ دوره‌ای که پیش از استفاده گسترده انسان از نفت، زغال‌سنگ و گاز قرار داشت. این ماه همچنین نخستین بار پس از نوامبر ۲۰۲۵ بود که میانگین دمای جهان از مرز ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی عبور کرد.

مرز ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد اهمیت زیادی دارد، زیرا در توافق اقلیمی پاریس، نزدیک به ۲۰۰ کشور جهان متعهد شدند تلاش کنند افزایش بلندمدت دمای زمین را زیر این سطح نگه دارند. البته عبور یک ماه از این عدد به معنای شکست رسمی هدف پاریس نیست، زیرا این هدف براساس میانگین دمای چند دهه بررسی می‌شود.

گرمای شدید اوت باعث شد تابستان ۲۰۲۶ نیز در بسیاری از مناطق به یکی از گرم‌ترین تابستان‌های ثبت‌شده تبدیل شود. بر اساس داده‌های کوپرنیک، تابستان امسال در سطح جهان همراه با تابستان ۲۰۲۴ گرم‌ترین تابستان ثبت‌شده بود. به گزارش ان‌بی‌سی‌نیوز، در آمریکا نیز تابستان ۲۰۲۶ گرم‌تر از رکورد قبلی ثبت‌شده در دوره موسوم به کاسه گردوغبار (داست بول) در سال ۱۹۳۶ بود. میانگین دمای ماه‌های ژوئن تا اوت در ۴۸ ایالت پیوسته آمریکا به ۲۳٫۵۴ درجه سانتی‌گراد رسید که حدود ۰٫۲ درجه بالاتر از رکورد ۹۰ سال قبل است.

افزایش دما به ثبت رکوردهای گرما محدود نشد. در ماه اوت، مناطق مختلف جهان با مجموعه‌ای از رخدادهای فرامعمول آب‌وهوایی روبه‌رو شدند. آتش‌سوزی‌های گسترده در کشورهایی مانند یونان، بلژیک و اندونزی رخ داد و بخش‌هایی از مجارستان و رومانی با خشکسالی شدید مواجه شدند. همچنین دانشمندان اعلام کردند تغییرات اقلیمی احتمالاً در تشدید سیلاب‌ها و رانش زمین در نپال و تبت چین که صدها قربانی برجای گذاشت، نقش داشته است، هرچند بررسی دقیق این ارتباط همچنان ادامه دارد.

سامانتا برجس، مدیر راهبردی مرکز اروپایی پیش‌بینی‌های هواشناسی میان‌مدت، می‌گوید شرایط اقلیمی کنونی نشان می‌دهد سیستم آب‌وهوایی زمین وارد محدوده‌ای شده که حتی یک دهه پیش نیز انتظار آن نمی‌رفت. به گفته او، تغییرات اقلیمی دیگر پدیده‌ای دور از زندگی روزمره نیست و اکنون با تعطیلی مدارس، فشار بر بیمارستان‌ها، آسیب به زیرساخت‌ها و افزایش آتش‌سوزی‌ها دیده می‌شود.

دانشمندان می‌گویند عامل اصلی گرمایش زمین، انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی است. پدیده ال‌نینو نیز در افزایش دمای سال ۲۰۲۶ نقش داشته، اما اثر آن در مقایسه با گرمای ناشی از انتشار گازهای گلخانه‌ای محدودتر است.

فریدریک اتو، دانشمند اقلیم از کالج سلطنتی لندن، گفت ال‌نینو تنها به افزایش گرما کمک می‌کند، اما عامل اصلی همچنان مصرف بی‌وقفه زغال‌سنگ، نفت و گاز است.

روند ثبت رکوردهای جدید دما نشان می‌دهد گرمایش زمین دیگر یک تغییر تدریجی و دور از دسترس نیست؛ اثرات آن اکنون در زندگی روزمره، زیرساخت‌ها، منابع آب و سلامت جوامع مختلف دیده می‌شود.