تینا مزدکی_ امید جهانشاهی، پژوهشگر ارتباطات، معتقد است مقابله با استارلینک فقط در محدوده‌هایی مشخص امکان‌پذیر است و ادعای بی‌اثر کردن کامل این فناوری در ایران اغراق‌آمیز است. او با اشاره به گسترش سریع اینترنت ماهواره‌ای در کسب‌وکارهای جهانی، تأکید می‌کند که محدودیت نمی‌تواند مانع پیشرفت فناوری شود و ایران به‌جای تمرکز بر مقابله، باید ظرفیت‌های ملی، آگاهی عمومی و امکان گفت‌وگو را تقویت کند.
مقابله با استارلینک فقط به‌صورت محدود و منطقه‌ای امکان‌پذیر است
امید جهانشاهی، پژوهشگر ارتباطات، در پاسخ به این پرسش که آیا مقابله با استارلینک امکان پذیر است، می‌گوید:« بله، امکان مقابله با استارلینک وجود دارد، اما به‌صورت محدود، جزئی و منطقه‌ای. با توجه به روابط و تبادلات خوبی که با روسیه وجود دارد، این امکان فراهم شده است که اختلال ایجاد شود. اما این اقدام نمی‌تواند در سراسر کشور انجام شود و محدود است. اینکه بتوان استارلینک را به‌طور کامل در کشور بی‌اثر کرد، ادعایی اغراق‌آمیز است.»
او با اشاره به اینکه برخی اظهارات در این زمینه ممکن است جنبه سیاسی داشته باشند، ادامه می‌دهد: «گاهی حرف‌هایی زده می‌شود که به نظر می‌رسد با هدف دلگرمی و روحیه دادن یا به‌نوعی با مصرف سیاسی مطرح می‌شوند. موضوعی که البته گاهی هم لازم است و برای بخشی از جامعه کارکرد دارد. با این حال، باید روندهای فناوری را بشناسیم تا از تبعات اجتماعی و سیاسی آن‌ها غافلگیر نشویم.»
به گفته جهانشاهی، تأثیر فناوری‌هایی مانند استارلینک تنها به حوزه سیاست محدود نمی‌شود و این خدمات در حال گسترش در بخش‌های مختلف اقتصادی هستند. او توضیح می‌دهد: «خدمات ماهواره‌ای استارلینک اکنون به هزاران کسب‌وکار سرویس می‌دهد و انواع خدمات دریایی و هوانوردی را ارائه می‌کند. هر سال نیز بر تعداد هواپیماها و کشتی‌هایی که از این خدمات استفاده می‌کنند، افزوده می‌شود. این فناوری به‌شدت در میان کسب‌وکارها و ارائه‌دهندگان خدمات در حال گسترش است.»
این پژوهشگر با اشاره به نقش فزاینده داده در اقتصاد جهانی، می‌گوید: «بیست سال پیش گفته می‌شد داده نفت آینده است و اکنون می‌بینیم که درآمد حاصل از داده در جهان به روندی صعودی و چشمگیر تبدیل شده است. رشد درآمد ناخالص خدمات ماهواره‌ای استارلینک در سال ۲۰۲۳ حدود ۹۰ درصد بوده است. به این میزان رشد، رشد انفجاری می‌گویند. رشدی که نشان‌دهنده تحولی بنیادین و پارادایمیک در بازار کسب‌وکارها و صنعت است.»
چرا مواجهه با فناوری‌های جدید در ایران بر مقابله متمرکز است؟
جهانشاهی درباره علت اولویت‌دادن به مقابله با فناوری‌های جدید، به‌جای استفاده از ظرفیت آن‌ها برای پیشرفت کشور، می‌گوید این رویکرد ریشه در مشکلات ساختاری و مدیریتی و همچنین برخی دیدگاه‌های فکری حاکم دارد. جهانشاهی معتقد است برای تغییر این رویکرد، باید تکلیف این دیدگاه‌ها روشن شود؛ روندی که به باور او، نسل جدید در حال پیش‌بردن آن است.
این پژوهشگر با اشاره به نگرانی‌ها درباره جنگ نرم در شبکه‌های اجتماعی، معتقد است که راه مواجهه با این تهدیدها، اعمال محدودیت نیست. او می‌گوید: «باید مراقب جنگ نرم در رسانه‌های اجتماعی باشیم. این دغدغه وجود دارد، اما راه مقابله با آن ایجاد محدودیت نیست. این کار آب در هاون کوبیدن است. راه مقابله، تقویت ساخت درونی قدرت و آگاهی‌بخشی است. آگاهی‌بخشی نیز مستلزم باز کردن باب گفت‌وگوست. وقتی صداهای مختلف شنیده شوند و گفت‌وگو صورت بگیرد، آنچه در سطح باقی می‌ماند، خیر عمومی و منافع ملی است.»
اتصال مستقیم تلفن‌های همراه به اینترنت ماهواره‌ای گسترش می‌یابد
جهانشاهی با تأکید بر سرعت گسترش فناوری‌های دیجیتال می‌گوید اتصال مستقیم تلفن‌های همراه به اینترنت ماهواره‌ای اتفاق خواهد افتاد و محدودیت‌ها نمی‌توانند مانع این روند شوند. او در این باره توضیح می‌دهد: «سرعت گسترش هیچ چیزی در تاریخ بشر به‌اندازه سرعت گسترش فناوری‌های دیجیتال نبوده است. این فناوری‌ها به‌شکلی انفجاری و با سرعتی غافلگیرکننده گسترش خواهند یافت. بنابراین، باید ظرفیت‌های گفت‌وگو، پذیرش و توانمندی‌های ملی و درونی خودمان را ارتقا دهیم.»
این پژوهشگر با اشاره به اهمیت گفت‌وگو در مواجهه با تحولات فناوری و فرهنگی در آخر می‌گوید: «گاهی فکر می‌کنیم گفت‌وگو یک مهارت است، اما گفت‌وگو در واقع یک ظرفیت است. باید این ظرفیت‌ها را در خود ایجاد کنیم تا بتوانیم روندهای فناوری و فرهنگی جهان را درک کنیم. جامعه مدنی این کار را انجام می‌دهد و بالندگی و پویایی جامعه مدنی یکی از ظرفیت‌های ملی برای مواجهه با جهان است. در نهایت به‌جای تکیه بر محدودیت‌های مقطعی و گذرا، باید بر تقویت ظرفیت‌های اجتماعی و توانمندسازی کشور تمرکز کرد.»
۵۸۳۲۳
