به گزارش خبرگزاری بیکینگ، دانشمندان با بررسی ویدئوهای تازه‌ای از سه گونه مار از سرده «پسودورابدین» (Pseudorabdion) دریافته‌اند که این خزندگان کوچک می‌توانند برای فرار از خطر، حرکتی شبیه چرخ‌وفلک انجام دهند. نتایج این پژوهش ۱۹ اکتبر در مجله علمی «کارنت بیولوژی» منتشر شده است.
این رفتار نخستین‌بار در سال ۲۰۲۳ در یک گونه از این مارها گزارش شده بود، اما تصاویر جدید جزئیات بیشتری از چگونگی اجرای آن را نشان می‌دهند. مار ابتدا بدنش را به شکل حرف C خم می‌کند و سرش را از زمین بالا می‌آورد. سپس با حرکت سریع بدن و پرتاب دم به سمت جلو، برای لحظه‌ای از زمین جدا می‌شود. دم از بالای سر عبور می‌کند و در سمت دیگر روی زمین فرود می‌آید؛ حرکتی که آغاز غلت بعدی را ممکن می‌کند.
پژوهشگران برای بررسی این رفتار، مارهایی را از پارک ملی «کوبا» در ایالت ساراواک مالزی جمع‌آوری کردند. آن‌ها مارها را به‌صورت جداگانه در مسیری آزمایشی به طول ۲٫۲ متر قرار دادند و با ضربه‌ای ملایم، حرکتشان را تحریک کردند. دوربین‌هایی در بالا و کنار مسیر، حرکات مارها را ثبت کردند.
نتایج نشان داد هر سه گونه از سرده «پسودورابدین» این حرکت را انجام می‌دهند، اما مارهای سرده «کالاماریا» که برای مقایسه بررسی شده بودند، چنین رفتاری نشان ندادند. سرعت حرکت مارهای چرخ‌زن در بیشترین حالت به ۱٫۷ تا ۳٫۷ متر بر ثانیه، معادل حدود ۶ تا ۱۳ کیلومتر بر ساعت، رسید.
یکی از نکات جالب این رفتار آن است که مارها هنگام غلت زدن، سر خود را نسبتاً ثابت نگه می‌دارند؛ ویژگی‌ای که پژوهشگران آن را با توانایی برخی مارهای پرنده در ثابت نگه داشتن سر هنگام پرتاب شدن در هوا مقایسه می‌کنند.
با این حال، هنوز مشخص نیست چه ویژگی‌هایی به این مارها امکان اجرای چنین حرکت سریعی را می‌دهد. دانشمندان می‌خواهند بدانند آیا تفاوت در ساختار بدن، عملکرد عضلات یا کنترل عصبی این گونه‌ها باعث شکل‌گیری این توانایی شده است یا سایر مارها نیز از نظر زیستی قابلیت انجام آن را دارند، اما از این روش استفاده نمی‌کنند.
این یافته همچنین یادآور روایت‌های قدیمی قرن نوزدهم درباره مارهایی است که گفته می‌شد با غلت زدن حرکت می‌کنند؛ روایت‌هایی که پیش‌تر اغراق‌آمیز و خیالی به نظر می‌رسیدند. البته هنوز مشخص نیست آن توصیف‌های تاریخی دقیقاً به همین رفتار اشاره داشته‌اند یا نه.
منبع: sciencenews
۲۲۷۲۲۷
