مدیرعامل سابق ASML: جنگ تراشه آمریکا و چین ایدئولوژیک است و ده‌ها سال ادامه خواهد داشت
پیتر ونینک، مدیرعامل سابق شرکت ASML، غول هلندی تولید تجهیزات نیمه‌رسانا، در مصاحبه اخیر خود با رادیوی هلندی BNR، دیدگاه صریح خود را درباره اختلافات جاری میان آمریکا و چین بر سر تراشه‌های کامپیوتری ابراز کرد. ونینک این درگیری را فراتر از مسائل تجاری و اقتصادی، یک کشمکش عمیقاً ایدئولوژیک دانست و پیش‌بینی کرد که این جنگ تا ده‌ها سال آینده نیز ادامه خواهد یافت.
ونینک پس از یک دهه فعالیت در رأس ASML که منجر به تبدیل شدن این شرکت به بزرگ‌ترین شرکت فناوری اروپا شد، در آوریل گذشته از سمت خود کناره‌گیری کرد. اظهارات او با توجه به جایگاه ASML در زنجیره تأمین جهانی تراشه و نقش حیاتی آن در رقابت‌های ژئوپلیتیک کنونی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
ریشه‌های ایدئولوژیک درگیری تراشه
مدیرعامل سابق ASML معتقد است که ریشه‌های اصلی اختلافات آمریکا و چین در حوزه تراشه‌سازی، بر پایه واقعیت، محتوا، اعداد یا داده‌ها نیست. او تأکید می‌کند که این درگیری بیشتر بر پایه‌های ایدئولوژیک استوار است و همین امر حل و فصل آن را دشوار می‌سازد.
ونینک با اشاره به ماهیت کسب‌وکار ASML، بیان داشت که آن‌ها یک شرکت تجاری هستند که باید منافع تمامی ذی‌نفعان خود را به شکلی متعادل مدیریت کنند. وی تصریح کرد: «اگر ایدئولوژی به طور مستقیم این تعادل را بر هم زند، با آن مشکل دارم.» این اظهارات نشان‌دهنده چالش بزرگ شرکت‌های فناوری در مواجهه با فشارهای ژئوپلیتیک است.
ASML در کانون بحران ژئوپلیتیک
ASML به عنوان تنها تولیدکننده ماشین‌های لیتوگرافی فرابنفش (EUV) که برای ساخت پیشرفته‌ترین تراشه‌ها ضروری هستند، در خط مقدم جنگ تراشه‌ها قرار دارد. آمریکا از سال ۲۰۱۸ به بهانه مسائل امنیتی، محدودیت‌های فزاینده‌ای را بر صادرات تجهیزات این شرکت به چین اعمال کرده است. این محدودیت‌ها، چین را که پس از تایوان دومین بازار بزرگ ASML محسوب می‌شود، تحت تأثیر قرار داده است.
در تازه‌ترین تلاش‌ها، آمریکا سعی کرده است تا ASML را از سرویس‌دهی به تجهیزاتی که پیشتر به مشتریان چینی فروخته شده‌اند نیز منع کند. این اقدامات فشار بی‌سابقه‌ای بر ASML وارد کرده و آن را در موقعیت دشواری بین دو قدرت اقتصادی جهان قرار داده است.
تعادل منافع در میان فشارهای سیاسی
ونینک با سابقه ۳۰ ساله خود در ارتباط با مشتریان و کارکنان چینی، بر تعهدات شرکت نسبت به آن‌ها تأکید می‌کند. او در دوران مدیریت خود تلاش‌های گسترده‌ای برای برقراری تعادل میان منافع تجاری و فشارهای سیاسی انجام داده است.
وی در این راستا، برای جلوگیری از اعمال محدودیت‌های صادراتی سخت‌گیرانه لابی‌گری کرده و در عین حال، هرگاه احساس می‌کرد به مالکیت فکری شرکت احترام گذاشته نمی‌شود، اعتراض خود را به گوش مقام‌های بلندپایه چین رسانده است. ونینک در مورد مواضع خود می‌گوید: «فکر می‌کنم در واشنگتن، شاید گاهی اوقات فکر می‌کردند که دوست چین هستم. خیر. من دوست مشتریانم، تأمین‌کنندگانم، کارکنانم و سهام‌دارانم هستم.»
افق بلندمدت جنگ تراشه‌ها
با توجه به ماهیت ژئوپلیتیکی و منافع عمیق درگیر در این موضوع، مدیرعامل سابق ASML پیش‌بینی می‌کند که جنگ تراشه‌ها میان آمریکا و چین احتمالاً تا ده‌ها سال دیگر طول خواهد کشید. این دیدگاه نشان می‌دهد که این درگیری نه یک بحران موقت، بلکه یک رقابت استراتژیک بلندمدت است که پیامدهای گسترده‌ای برای صنعت فناوری و اقتصاد جهانی خواهد داشت.
اظهارات ونینک به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های صنعت نیمه‌رسانا، هشداری جدی برای تمامی ذی‌نفعان است که خود را برای یک دوره طولانی از عدم قطعیت و چالش‌های ژئوپلیتیک آماده کنند.
