کشف نادر حلقه اینشتین در نزدیکی زمین، شگفتی اخترشناسان را برانگیخت

ستاره‌شناسان در مطالعه‌ی تازه با استفاده از داده‌های تلسکوپ فضایی اقلیدس آژانس فضایی اروپا (ESA)، نمونه‌ای شگفت‌انگیز از یکی از نادرترین پدیده‌های کیهانی را در اطراف کهکشانی در فاصله‌ی تنها ۵۹۰ میلیون سال نوری کشف کرده‌اند. این پدیده که به‌عنوان «حلقه اینشتین» شناخته می‌شود، زمانی شکل می‌گیرد که کهکشانی پرجرم در مسیر نور رسیده از کهکشانی دورتر قرار بگیرد؛ به‌طوری که از نگاه ناظر زمینی نور کهکشان پس‌زمینه دراثر همگرایی گرانشی به شکل حلقه دیده می‌شود.

همگرایی گرانشی در فضا زمانی رخ می‌دهد که انرژی یک جسم آسمانی بزرگ، مانند خوشه‌ای از کهکشان‌ها، به اندازه کافی در فضا-زمان انحنا ایجاد کند تا مسیر نور اطراف آن به گونه‌ای به نظر برسد که انگار توسط یک عدسی خم شده است. جسم آسمانی که باعث خم‌شدن نور می‌شود، همگرای گرانشی یا «لنز گرانشی» نامیده می‌شود و باید بتواند به ما در شناسایی نور کهکشان‌های بسیار دور کمک کند.

بر اساس نظریه «نسبیت عام» آلبرت اینشتین، نور تحت تاثیر گرانش اجسام در فضا خم می‌شود. این پدیده مشابه عملکرد یک عدسی است که نور را متمرکز می‌کند. اثر همگرایی گرانشی برای اجسام بزرگ‌تر، مانند کهکشان‌ها و خوشه‌های کهکشانی، بیشتر است. متمرکز شدن نور باعث می‌شود که ستاره‌شناسان گاهی اوقات بتوانند نوری را ببینند که از کهکشان‌های دوردست می‌آید و در صورت فقدان این اثر، امکان دید آنها وجود نداشت.