کشف عجیب‌ترین سیاره ممکن؛ دنیایی که در مدار عمودی به دور دو ستاره می‌چرخد

در سال ۲۰۱۸، اخترشناسان منظومه‌ای دوتایی به نام 2M1510 را در فاصله‌ی ۱۲۰ سال نوری از زمین کشف کردند که از دو کوتوله قهوه‌ای تشکیل شده است. کوتوله‌های قهوه‌ای یا ستارگان ناکام، اجرامی ستاره‌ای هستند که هرگز از جرم کافی برای همجوشی هیدروژن و تبدیل‌شدن به ستاره‌ی کامل برخوردار نبوده‌اند.

کوتوله‌های قهوه‌ای اغلب به‌صورت دوتایی دیده می‌شوند، اما مورد کشف‌شده تازه دومین «منظومه‌ی دوتایی گرفتی» محسوب می‌شد که هر دو عضو آن کوتوله قهوه‌ای بودند. منظومه گرفتی به سامانه‌ای گفته می‌شود که اجرام آن از دید ناظر زمینی گاه‌به‌گاه از مقابل یکدیگر می‌گذرند و مثل آنچه درجریان خورشیدگرفتگی رخ می‌دهد، موجب افت نور یکدیگر می‌شوند.

بااین‌حال، حرکت کوتوله‌های قهوه‌ای در منظومه‌ی دوتایی مورد بحث کمی عجیب به‌نظر می‌آمد. اکنون دانشمندان با تجزیه‌وتحلیل‌های بیشتر به توضیحی بسیار غیرعادی برای معما دست یافته‌اند: آن‌ها باور دارند که ستارگان ناکام 2M1510 در احاطه‌ی سیاره‌ای با مدار قطبی یا عمود بر صفحه‌‌ی مدارشان قرار گرفته‌اند. این نخستین بار است که شواهد قوی برای وجود سیاره‌ای در مدار قطبی به دور یک جفت ستاره مشاهده می‌شود.

«مدار قطبی» یعنی سیاره به‌جای چرخش در همان صفحه‌ای که ستاره‌ها قرار دارند، مثل آنچه در تصویر مقاله قابل مشاهده است، در زاویه‌ی ۹۰ درجه نسبت به آن صفحه می‌چرخد. این نوع پیکربندی سیاره‌ای همواره از نظر تئوری امکان‌پذیر تلقی می‌شد؛ اما مشاهده‌ی شواهد واقعی از وجود سیاره‌ای با چنین مداری در منظومه‌ای دوتایی، کاملاً بی‌سابقه است.