چالش‌های اقتصاد دیجیتال در برنامه هفتم؛ از ضرورت اینترنت پایدار تا مانع‌تراشی نهادهای دولتی

علی مسعودی، رییس کمیسیون فناوری اتاق بازرگانی ایران، در نشست «چشم‌انداز اقتصاد دیجیتال در برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت: رفع موانع سکوها و کسب‌وکارهای دیجیتال» بر لزوم وجود اینترنت پرسرعت پایدار برای کلیه کسب‌وکارها تاکید کرد. او همچنین هشدار داد:

به راهبرد ملی امنیت دیجیتال لازم داریم و از اتفاقات اخیر باید تجربه بگیریم. زمانی که همه مغازه های فیزیکی تعطیل بودند، کسب و کارهای آنلاین داشتند کار می‌کردند.

– علی مسعودی، رییس کمیسیون فناوری اتاق ایران

مسعودی در ادامه تاکید کرد: «کسب‌وکارها امید را رقم می‌زنند. موضوع اینترنت پرسرعت پایدار برای همه کسب‌وکارها مهم است و وقتی این مفهوم نباشد, همه چیز از امنیت سایبری تا کارهای بانکی به مشکل می‌خورد.»

مازیار نوربخش، رییس کمیسیون تحول نوآوری و فناوری اتاق بازرگانی تهران، نیز در ادامه این جلسه گفت: «سر و کله نهادهای بالادستی در برخی مشکلات کسب‌وکارهای مجازی پیدا می شود که نشان می‌دهد مشکل کلیدی‌تر از این حرف ها است.»

به گفته نوربخش، مردم در جنگ ۱۲ روزه حمایتشان را نشان دادند ولی پاسخ درستی دریافت نکردند، دولت انگار منتظر یک اتفاق بد است و آن طور که باید پاسخ نیازهای مردم را نمی‌دهد. او همچنین گفت: «بحث تحول دیجیتال دستگاه‌ها باید به بخش خصوصی واگذار شود و می‌دانیم که بازیگر اصلی در حوزه فناوری اطلاعات شرکت‌های خصوصی بودند.»

رییس کمیسیون تحول نوآوری و فناوری اتاق بازرگانی تهرانبا انتقاد از رفتارهای بانک مرکزی و شهرداری اعلام کرد: «این نهادها مانع‌تراشی برای کسب‌وکارهای دیجیتال می‌کنند و باید جلوی دستورالعمل‌هایی که مانع‌سازی می‌کنند. نهادهای موازی تصمیم‌گیر نیز از مشکلات بزرگ کسب‌وکارهای فناوری است.»

محمد خلج، مدیرعامل اسنپ، نیز در این نشست به اهمیت اقتصاد دیجیتال در جامعه امروز پرداخت و گفت:

این درست که اقتصاد دیجیتال اندازه یک برج در الهیه ارزش دارد اما این تنها اقتصادی است که با تمام مردم سر و کار دارد و مستقیما با سفره آن‌ها در ارتباط است. مفهوم واقعی اقتصاد مشارکتی در این حوزه دیده می‌شود. خواهش دارم نگاه ویژه به اقتصاد دیجیتال صورت بگیرد.

– محمد خلج، مدیرعامل اسنپ

به گفته خلج، در جلسات در سطح عالی همه چیز خیلی خوب است اما در عمل و اجرا همه چیز جزیره‌ای می شود و «افراد بر اساس سلیقه خودشان به سنگ‌اندازی اقدام می‌کنند.»

مدیرعامل اسنپ با اشاره به این نکته که اجرای تصمیمات هم‌راستا با سیاست‌های کلی نظام نیست گفت: «اکر یک متولی واحد بر این حوزه وجود داشته باشد شاید کمتر با این مشکلات روبه‌رو باشیم.»

خلج با طرح این پرسش که چرا سازمان برنامه و بودجه هزینه ایجاد نمی‌کند برای دستگاه‌های که دخالت در کار کسب‌وکارهای مجازی می‌کنند ادامه داد: «یک مکانیزم تنبیهی نباید صورت بگیرد؟ مقام معظم رهبری هر ساله درباره این موضوع هشدار می‌دهند ولی همیشه دخالت صورت می‌گیرد.»

مصطفی امیری، مدیرعامل زرین‌پال و عضو انجمن فین‌تک نیز در این نشست از عملکرد بانک مرکزی در قبال مجموعه‌های حوزه فین‌تک انتقاد کرده و گفت:

رفتار بانک مرکزی با شرکت‌های فین‌تکی این‌طور است که بدون دست و پا زدن زودتر جمع کنید و بروید! ما در زرین‌پال به ۳۵۰ هزار کسب‌وکار خدمت می‌دهیم و دائما با برخورد بانک مرکزی مواجه می‌شویم.

– مصطفی امیری، مدیرعامل زرین‌پال

این عضو انجمن فین‌تک ایران در ادامه نیز اضافه کرد: «هفت‌تیر دست نهادی است که از اختیار خود به‌درستی استفاده نمی‌کند و بانک مرکزی در بازه بعد جنگ آیین‌نامه‌ای برای انحلال شرکت‌های پرداخت‌یار تنظیم کرده و می‌گوید شخص حقیقی نمی‌تواند بیشتر از ۲۵ درصد سهام پرداخت‌یار را داشته باشد. به این ترتیب، این شرکت‌ها را ذیل شرکت‌های بانکی می‌برد و به‌صورت واضح می‌گویند ۱۵ سال تی‌شرت پوشیدید و در جلسات آمدید و دیگر روزهای آخر این رفتارها است!»

او با اشاره به این که :برنامه ما این بود امسال ۱.۵ همت به‌صورت منابع مالی تامین جمعی فراهم کنیم اما نمی‌دانیم بتوانیم به این هدف برسیم یا نه» توضیح داد: «این حوزه توسط بانک مرکزی تهدید می‌شود اما دوست داریم این مشکلات از سوی تجدیدنظر همین نهاد حل‌وفصل بشود و اگر این اتفاق نیفتد تصورم این است که قرار است ما آیینه عبرت بشویم.»

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز در این نشست حاضر بود. ستار هاشمی شاه‌بیت تحول دیجیتال دولت را ورود بخش خصوصی دانست و تأکید کرد که مشارکت این بخش می‌تواند بخش مهمی از چالش‌های دولت در مسیر تحول دیجیتال را برطرف کند.

او مشارکت بخش خصوصی با دولت در عرصه اقتصاد دیجیتال را یک راهبرد اساسی دانست و توضیح داد که این راهبرد در شورای سران قوا نیز به تصویب رسیده و می‌تواند گره‌گشای چالش‌های مهم دولت، از جمله مسئله پرداخت حقوق و دستمزد در مسیر تحول دیجیتال باشد.

به گفته وزیر ارتباطات، این مشارکت که در برنامه هفتم توسعه نیز به آن اشاره شده، راهکاری عملی برای تسریع پیشرفت کشور در این عرصه است.

هاشمی شرط اصلی حل مشکلات را بیان صریح مسائل دانست و هشداری جدی درباره آینده اقتصاد دیجیتال مطرح کرد. او تاکید کرد:

وقتی از رشد ۸ درصدی اقتصاد دیجیتال سخن می‌گوییم، در صورت بی‌توجهی، تحقق آن حداکثر به یک‌سوم کاهش خواهد یافت.

– ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات

این اظهارنظر نشان می‌دهد که بدون توجه کافی و اقدام فوری، اهداف کلان پیش‌بینی‌شده برای این حوزه با خطر جدی مواجه خواهد شد و کشور فرصت یک جهش بزرگ اقتصادی را از دست می‌دهد.

او در ادامه نیز ضمن اشاره به یک گلوگاه مهم در مسیر توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، از توقف در مرحله تجهیزات نسل پنجم اینترنت (5G) خبر داد. هاشمی با بیان این که «بعد از سال‌ها، مزایده باندهای فرکانسی 5G برگزار شد، اما اکنون معطل خرید تجهیزات هستیم»، خواستار نگاه ویژه مسئولان برای حل این مشکل شد.

وزیر ارتباطات این وقفه را به کاهش سرمایه‌گذاری ارزی در هسته اقتصاد دیجیتال طی سال‌های گذشته مرتبط دانست و برای عبور از این مانع، حمایت جدی بانک مرکزی و وزارت صمت را ضروری خواند.