پیشگامان واقعی؛ وویجرها نخستین کاوشگران مرزهای منظومه شمسی نبودند

فضاپیماهای وویجر ۱ و وویجر ۲ در تقریباً ۴۸ سال گذشته درحال سفر در سرتاسر منظومه شمسی و فراتر از آن بوده‌اند. این کاوشگرها نقشی اساسی در درک ما از سیاره‌های غول‌پیکر گازی منظومه شمسی ایفا کردند و بعدتر با ورود به فضای میان‌ستاره‌ای، به نخستین اجرام ساخت دست بشر تبدیل شدند که به این قلمرو وارد می‌شوند. بااین‌حال، دوقلوهای وویجر نخستین فضاپیماهایی نبودند که با هدف سفر به بخش‌های بیرونی منظومه شمسی یا حتی ترک آن طراحی شده بودند.

پایونیر ۱۰ و ۱۱ احتمالاً مشهورترین فضاپیماهای برنامه‌ی پایونیر ناسا هستند؛ پروژه‌ای که مأموریت‌های متنوعی از ماهواره‌های هواشناسی فضایی تا مدارگردهای قمری و مأموریت‌های سیاره‌ای را شامل می‌شد. آخرین فضاپیماهای این برنامه، یعنی پایونیر ۱۲ و ۱۳ که با نام‌های «ونوس اوربیتر» (مدارگرد زهره) و «مولتی‌پروب» (کاوشگر چندگانه) نیز شناخته می‌شوند، در سال ۱۹۷۸، اندکی پس از وویجرها پرتاب شدند.

اما این پایونیر ۱۰ و ۱۱ بودند که در فرهنگ عمومی بیشتر شناخته شدند، زیرا آن‌ها نخستین کاوشگرهایی بودند که از سیاره‌های مشتری و سپس زحل تصویربرداری کردند و همچنین نخستین اجسام انسان‌ساخت محسوب می‌شدند که از سرعت کافی برای خروج از منظومه شمسی برخوردار بودند. این کاوشگرهای پیشگام حتی پدیده‌ای عجیب را نیز تجربه کردند که بعدها «ناهنجاری پایونیر» نام گرفت و آن‌قدر غیرعادی بود که قوانین گرانش را نیز زیر سوال برد.