پستانداران از زمان انقراض دایناسورها دستکم ۱۲ بار به مورچهخوار تکامل یافتهاند
پستانداران از زمان انقراض دایناسورها دستکم ۱۲ بار به مورچهخوار تکامل یافتهاند
تکامل فرایند شگفتانگیزی است که جهان ما را سرشار از گونههایی با تنوع چشمگیر کرده است. از این منظر، تکامل فرایندی خلاقانه و حیرتانگیز بهشمار میآید که راههای گوناگونی برای حل مسائل مییابد.
بااینحال، گاه فرایند تکامل میتواند شبیه الگوییبه زو تکراری به نظر برسد، چرا که گونههای مستقل متعددی راهکارهای مشابهی برای سازگاری با اهداف خاص مییابند. یکی از نمونههای بارز این پدیده، تعداد زیاد پستاندارانی است که برای تغذیه از مورچهها و موریانهها سازگاری یافتهاند.
حشرات اجتماعی مانند مورچهها و موریانهها بخش قابلتوجهی از زیستتوده خشکی را تشکیل میدهند و همین موضوع دلیل آن است که چرا گونههای گوناگون حیوانات تمایل زیادی به تغذیه از آنها دارند.
تکامل همگرا در پستانداران درجهت مورچهخواری نخستین بار پس از رویداد انقراض کرتاسه–پالئوژن پدیدار شد
امروزه بیش از ۲۰۰ گونه پستاندار شناخته شدهاند که از مورچهها و موریانهها تغذیه میکنند، اما تنها ۲۰ گونه از آنها تغذیهکنندگانِ اجباری محسوب میشوند (مانند مورچهخواران، موریانهخوار و پولکپوست) و آناتومی آنها بهگونهای تکامل یافته است که فقط بتوانند از مورچهها و موریانهها تغذیه کنند و منبع غذایی دیگری برای زندهماندن ندارند.
سازگاری برای خوردن مورچهها چه زمانی در میان گونههای مختلف بهوجود آمده است؟ دانشمندان مدتها پاسخ روشنی برای این پرسش نداشتند، اما پژوهشی جدید نشان داده این نوع سازگاری از حدود ۶۶ میلیون سال پیش، یعنی از آغاز دوران سنوزوئیک، تاکنون ۱۲ بار بهطور مستقل رخ داده است. درواقع، این نوع تکامل همگرا در میان پستانداران درجهت مورچهخواری (myrmecophagy) نخستین بار پس از رویداد انقراض کرتاسه–پالئوژن پدیدار شد.
رویداد انقراض کرتاسه–پالئوژن، دایناسورهای غیرپرنده را از بین برد و بهطور چشمگیری اکوسیستم را متحول ساخت. درنتیجه، شرایطی فراهم شد که کلنیهای مورچه و موریانه بتوانند به سرعت در سراسر جهان گسترش یابند و این امر موجب شد برخی گونهها برای تغذیه از آنها سازگاری پیدا کنند.
