پرتوهای کیهانی چگونه ناوگانی از هزاران هواپیما را زمین‌گیر کردند؟
پرتوهای کیهانی چگونه ناوگانی از هزاران هواپیما را زمین‌گیر کردند؟
«ما به تجهیزات پزشکی نیاز داریم»؛ این درخواست کمک خلبان یکی از هواپیماهای مسافربری ایرلاین جت‌بلو بود که از طریق رادیو به کنترل ترافیک هوایی اعلام شد. در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵، آن هواپیما که یک ایرباس A320 بود، در پرواز از کانکون در مکزیک به نیوآرک در نیوجرسی ایالات متحده، ناگهان به‌طور غیرمنتظره‌ای ارتفاع خود را از دست داد. خلبان گفت به نظر می‌رسد سه نفر دچار «جراحت از ناحیه سر» شده‌اند. دست‌کم ۱۵ نفر پس از فرود هواپیما که به فلوریدا تغییر مسیر داده بود، به بیمارستان منتقل شدند.
در آستانه ماه دسامبر، حادثه‌ی پیش‌آمده برای هواپیمای جت‌بلو به زمین‌گیر شدن جمعی بیش از ۶۰۰۰ هواپیما منجر شد و یکی از بزرگ‌ترین فراخوان‌های بازبینی اضطراری در تاریخ صنعت هوانوردی را رقم زد. این موضوع موجب اختلال گسترده و لغو پروازها در آخر هفته پایانی نوامبر ۲۰۲۵ شد که یکی از شلوغ‌ترین زمان‌ها برای سفر هوایی پس از تعطیلات شکرگزاری در آمریکا است.
اما علت چنین حادثه‌ی بی‌سابقه‌ای چه بود؟ طبق گفته‌ی ایرباس، ذرات بسیار کوچک و پرانرژی از فضای بیرونی، هواپیماها را زمین‌گیر کرد. تحقیقات اولیه‌ی این شرکت نشان داد که افت ناگهانی ارتفاع به دلیل نقص در یکی از کامپیوترهای هواپیما بود که وظیفه کنترل قطعات متحرک بال‌ها و دم هواپیما را برعهده دارد. این نقص ظاهراً ناشی از تابش‌های کیهانی بوده است که در روز پرواز به زمین برخورد کردند
هواپیماها در یکی از شلوغ‌ترین زمان‌ها برای سفر هوایی پس از تعطیلات شکرگزاری در آمریکا زمین‌گیر شدند
طبق دستورالعمل‌های اضطراری صدور گواهی صلاحیت پرواز که توسط سازمان ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا (EASA) و اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) صادر شده، این‌گونه خطاهای کامپیوتری ناشی از تابش می‌تواند در بدترین حالت به تغییر ارتفاع «خارج از کنترل» منجر شود که حتی ممکن است از «ظرفیت سازه‌ای هواپیما» فراتر رود. آن‌ها اعلام کردند که ده‌ها مدل ایرباس A320، A319 و A321 پیش از آنکه اجازه‌ی حمل مسافر داشته باشند، باید به‌روزرسانی فوری برای کامپیوترهایشان دریافت کنند.
