«هفت دقیقه جهنمی» در مریخ: نگاهی به مهندسی پیچیده‌ترین ربات تاریخ

تصور کنید که روی شن‌های سرخ‌رنگ یک بیابان ایستاده‌اید؛ جایی که هیچ انسانی تاکنون روی آن قدم نگذاشته است. بادهای سرد مریخی شن‌های سرخ‌رنگ را جابه‌جا می‌کنند و خورشید کم‌فروغ از افق کوتاه مریخ طلوع می‌کند. هزاران کیلومتر دورتر از خانه، در این سکوت مطلق، یک مأموریت جاه‌طلبانه دارید: یافتن سرنخ‌هایی از گذشته‌ی مریخ و شاید حتی نشانه‌هایی از زندگی.

مریخ اکنون در مرکز یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های فضایی بشر قرار دارد. این سیاره‌ی سرخ، با دشت‌های خشک، دره‌های عمیق و کوه‌های عظیمش، می‌تواند داستان‌هایی از میلیاردها سال پیش را در دل خود نگه داشته باشد؛ داستان‌هایی که شاید شواهدی از حیات را در خود داشته باشند. اما چگونه می‌توانیم این رازها را کشف کنیم؟

ساخته‌شده با هوش مصنوعی

این همان چالشی بود که دانشمندان سیاره‌شناس در دهه‌های اخیر با آن روبه‌رو شدند. هر ده سال، آن‌ها گرد هم می‌آیند تا مسیر اکتشافات فضایی را ترسیم کنند. در سال ۲۰۱۱، دانشمندان در یکی از این نشست‌های تاریخی، تصمیمی سرنوشت‌ساز گرفتند: بازگرداندن نمونه‌هایی از سطح مریخ به زمین.

ایده‌ی جمع‌آوری و بازگشت نمونه‌ها از سیاره‌ای دیگر، مانند ساختن پلی میان دو دنیا است؛ مأموریتی که نه‌تنها به مهندسی بی‌نقص و فناوری‌های پیشرفته نیاز دارد، بلکه جسارتی بی‌مانند برای رویارویی با ناشناخته‌ها را می‌طلبد. کاوشگرهای پیشین دستاوردهای بی‌نظیری داشتند، اما هیچ‌یک نتوانستند پیچیدگی و توانایی آزمایشگاه‌های زمین را با خود به مریخ ببرند. اینجا بود که ناسا دست به طراحی پروژه‌ای بی‌سابقه زد: ارسال مریخ‌نورد پرسیویرنس که نه‌تنها بتواند نمونه‌هایی از خاک و سنگ مریخ جمع‌آوری را کند، بلکه این گنجینه‌ی ارزشمند را برای بازگشت به زمین آماده کند.

۹ سال طول کشید تا این مأموریت بلندپروازانه به مرحله‌ی عملیاتی برسد. مأموریت مریخ ۲۰۲۰ در تاریخ ۳۰ جولای ۲۰۲۰ از پایگاه فضایی کیپ کاناورال پرتاب شد و در تاریخ ۱۸ فوریه‌ی ۲۰۲۱ در دهانه‌ی یِزرو فرود آمد. کاوشگر پرسیویرنس، مأموریتی را آغاز کرد که حداقل به مدت یک سال مریخی (معادل ۶۸۷ روز زمینی) ادامه داشت و تا امروز فراتر از برنامه‌ریزی‌ها ظاهر شده است.

در مقاله‌ی پیش‌رو به مهندسی بی‌نهایت دقیق مریخ‌نورد پرسیویرنس (Perseverance) می‌پردازیم تا با جزئیات مأموریت هیجان‌انگیز ناسا آشنا شویم.

اهداف مأموریت مریخ ۲۰۲۰ تا حد زیادی با مأموریت مریخ‌نوردهای پیشین همپوشانی دارد: مطالعه‌ی ژئولوژی و شرایط آب‌وهوایی در محل فرود. بااین‌حال، به مریخ‌نورد پشتکار اهداف جدید و منحصربه‌فردی نیز محول شد. شاید مهم‌ترین این اهداف، جست‌وجوی نشانه‌های حیات باستانی باشد.