مدیرعامل گوگل: دیتاسنترهایمان را به فضا می‌بریم
مدیرعامل گوگل: دیتاسنترهایمان را به فضا می‌بریم
گوگل برنامه‌های «بلندپروازانه» خود برای گسترش زیرساخت هوش مصنوعی را این‌بار به‌معنای واقعی کلمه به فضا برده است.
سوندار پیچای در گفت‌وگویی با شبکه‌ی فاکس‌نیوز اعلام کرد که گوگل به‌زودی ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی را در فضا آغاز می‌کند. این پروژه که «سان‌کچر» نام دارد، به‌دنبال یافتن راه‌هایی کارآمدتر برای تأمین انرژی دیتاسنترها است؛ مراکزی که مصرف برق‌شان به‌سرعت رو‌به‌افزایش می‌رود و در این طرح با انرژی خورشیدی در فضا تغذیه می‌شوند.
پیچای می‌گوید: «یکی از جاه‌طلبی‌های بلندمدت ما این است که روزی دیتاسنترها را به فضا ببریم تا بتوانیم از انرژی خورشید بهره بگیریم؛ انرژی‌ای که ۱۰۰ تریلیون برابر بیش از مقدار تولیدشده روی زمین است.»
طبق برنامه، گوگل در ابتدای سال ۲۰۲۷ با همکاری شرکت «پلنت» نخستین گام عملی را برمی‌دارد و دو ماهواره‌ی آزمایشی را برای بررسی سخت‌افزار دیتاسنترها در مدار زمین قرار می‌دهد. به گفته‌ی پیچای، ساخت دیتاسنتر در خارج از زمین ظرف یک دهه به استانداردی رایج تبدیل می‌شود.
گوگل تنها بازیگری نیست که چنین چشم‌اندازی را دنبال می‌کند. اوایل ماه جاری، استارتاپ استارکلاد که با حمایت Y Combinator و انویدیا فعالیت می‌کند، نخستین ماهواره‌ی مجهز به هوش مصنوعی خود را به فضا فرستاد.
مدیرعامل استارکلاد پیش‌بینی می‌کند که دیتاسنترهای فضایی می‌توانند تا ۱۰ برابر انتشار کربن کمتری نسبت‌به نمونه‌های زمینی داشته باشند؛ موضوعی که حتی با احتساب انتشار ناشی از پرتاب ماهواره نیز همچنان قابل توجه است.
هزینه‌ی ساخت ماهواره‌های آزمایشی کاهش چشمگیری پیدا کرده؛ اما هزینه‌ی ساخت دیتاسنترهای خورشیدی فضایی هنوز نامشخص است؛ به‌ویژه زمانی‌که پیش‌بینی می‌شود مراکز زمینی تا سال ۲۰۳۰ به بیش از پنج تریلیون دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارند.
گوگل که با انتشار جمنای ۳ دوباره در مرکز رقابت هوش مصنوعی قرار گرفته، اعلام کرد ۴۰ میلیارد دلار برای ایجاد دیتاسنترهای جدید در تگزاس سرمایه‌گذاری می‌کند.
با وجود این موج سرمایه‌گذاری، نگرانی درباره‌ی شکل‌گیری «حباب هوش مصنوعی» بالا گرفته؛ نگرانی‌ای که می‌تواند به ایجاد ظرفیت بیش‌ازحد در دیتاسنترها و در نهایت زیان‌های سنگین منجر شود. گزارش مک‌کنزی هشدار می‌دهد: «ریسک ساخت بیش‌ازحد، ایجاد دارایی‌های بلااستفاده است و کمبود سرمایه‌گذاری نیز عقب‌ماندن از رقبا را در پی دارد.»
استفاده از انرژی خورشیدی راهکاری جذاب‌تر برای پاسخ به نگرانی‌های رو‌به‌افزایش درباره‌ی مصرف برق هوش مصنوعی محسوب می‌شود. گزارشی از وزارت انرژی آمریکا نشان داده بود مصرف انرژی دیتاسنترها طی ۱۰ سال سه برابر شده و احتمالاً تا سال ۲۰۲۸ دوباره دو تا سه برابر می‌شود. در سال ۲۰۲۳ بیش از چهار درصد برق آمریکا صرف دیتاسنترها شده بود و این عدد طبق پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۸ به ۱۲ درصد می‌رسد.
