دم کردن چای می‌تواند فلزات سنگین را از آب حذف کند

مدت‌هاست می‌دانیم نوشیدن چای با فوایدی همراه است، بااین‌حال، مطالعات گذشته بیشتر بر بررسی تأثیر ترکیبات شیمیایی آزادشده از برگ‌های چای هنگام دم کردن تمرکز داشته‌اند.

مطالعه جدیدی که در مجله‌ی ACS Food and Science Technology منتشر شده است، نشان می‌دهد هنگام دم کردن چای، ذرات باردار (یون‌ها) موجود در فلزات سنگین موجود در آب به چای متصل می‌شوند. این اتصال باعث می‌شود فلزات سنگین از آب خارج شوند. به همین دلیل، چای می‌تواند به کاهش میزان فلزات سمی مانند سرب در آب کمک کند.

وینایاک دراوید، یکی از نویسندگان مطالعه از دانشگاه نورث‌وسترن در بیانیه‌ای گفت: «نمی‌گوییم باید از برگ‌های چای به‌عنوان صافی آب استفاده کنیم. هدف ما اندازه‌گیری توانایی چای در جذب فلزات سنگین بود. ما با اندازه‌گیری میزان این اثر نشان دادیم که چای ممکن است به‌طور غیرمستقیم به کاهش قرار گرفتن درمعرض فلزات سنگین در جمعیت‌های سراسر جهان کمک کند.»

در سراسر جهان، روزانه بیش از ۵ میلیارد فنجان چای مصرف می‌شود و این نوشیدنی پس از آب دومین نوشیدنی پرمصرف در جهان است.

پژوهش‌های گذشته مزیت های چای را به مواد شیمیایی نسبت داده بودند که از این گیاه آزاد می‌شود اما پژوهشگران مطالعه جدید می‌گویند شاید این مزیت‌ها با فرایند دم کردن نیز ارتباط داشته باشد (فلزات سنگنین با افزایش خطر سکته و بیماری‌های قلبی‌عروقی در ارتباط هستند).

دانشمندان برای آزمایش فرضیه خود، تعدادی چای از برندهای معروفی همچون لیپتون و اینفیوژن را خریداری کردند. این چای‌ها شامل انواع متنوعی ازقبیل چای سیاه، چای سبز، چای بابونه، چای اولونگ، چای گل صد تومانی سفید و چای رویبوس بودند.

پژوهشگران چای‌ها را به روش مرسوم دم کردند و سپس توانایی انواع مختلف چای را در خنثی کردن یون‌های فلزات سنگین در آب‌هایی با غلظت‌های مختلف آزمایش کردند و نتایج را با محلول‌های مبتنی بر آب که حاوی چای نبودند، مقایسه کردند.

به گزارش لایوساینس، وقتی چای به‌ روش معمول دم می‌شود (یک لیوان آب و یک کیسه چای به مدت ۳ تا ۵ دقیقه)، می‌تواند حدود ۱۵ درصد سرب موجود در آبی را که میزان سرب آن تا ۱۰ قسمت در میلیون است، حذف کند.

درحالی‌که سطح ایمنی برای سرب در آب آشامیدنی عمومی وجود ندارد، آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا مشخص کرده است که  اگر مقدار سرب از ۱۵ قسمت در میلیارد بیشتر باشد، باید اقداماتی برای کاهش آن انجام شود. دم کردن چای می‌تواند یون‌های فلزی دیگری مانند کروم و کادمیوم را نیز کاهش دهد.

روندهای دیگری نیز در مطالعه مشاهده شد. نوع کیسه چای تأثیر زیادی داشت: کیسه‌های دارای جنس کتان و نایلون تقریباً هیچ آلودگی را جذب نمی‌کردند، درحالی‌که کیسه‌های سلولزی بیشترین میزان آلودگی را حذف می‌کردند.

نوع چای و میزان ریز بودن آن نیز تأثیر زیادی در حذف فلزات سنگین داشت. چای سیاهی که به شکل ریز آسیاب شده بود، بهترین عملکرد را در حذف سرب داشت. از سوی دیگر، چای سبز و سفید نیز بهتر از چای اولونگ، رویبوس و بابونه توانستند غلظت یون‌های سرب را کاهش دهند.

مهم‌ترین عامل موثر در توانایی حذف فلزات سنگین از آب، مدت زمان دم کشیدن بود. مطابق انتظار، چای‌هایی که به مدت بیشتری دم کشیده بودند، بیشترین میزان آلودگی‌ها را حذف کردند.

بنجامین شیندل، نویسنده نخست مطالعه می‌گوید چای که بیشتر دم بکشد یا سطح تماس بیشتری داشته باشد (مثل چای‌های ریزتر)، بهتر می‌تواند فلزات سنگین را حذف کند.  برخی از افراد چای خود را فقط برای چند ثانیه دم می‌کنند که در این صورت فلزات ناچیزی از آب حذف می‌شود. اما اگر چای برای مدت طولانی‌تری دم کشیده شود یا حتی در طول شب بماند (مثل چای سرد)، بیشتر فلزات موجود در آب حذف می‌شوند یا شاید حتی تمام فلزات از آب خارج شوند.

گرچه نتایج امیدوارکننده است، پژوهشگران درمورد محدودیت‌های نتایج هشدار می‌دهند. در مناطقی که سیستم‌های آبی خوبی دارند، بعید است  سطح فلزات در آب به حدی برسد که چای بتواند فواید زیادی داشته باشد. از سوی دیگر، اگر بحران آلودگی آب اتفاق بیفتد، چای به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل را حل کند.

البته، نوشیدن چای ایده بدی نیست. شیندل می‌گوید: «اگر در جامعه‌ای، مردم روزانه یک فنجان چای بیشتر بنوشند، شاید در طول زمان شاهد کاهش بیماری‌هایی باشیم که با قرار گرفتن درمعرض فلزات سنگین ارتباط نزدیکی دارند. نوشیدن چای بیشتر ممکن است به این توضیح این موضوع کمک کند که چرا در برخی جوامع که چای بیشتری می‌نوشند، نرخ ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته کمتر از جوامعی است که چای کمتری مصرف می‌کنند.»