به گزارش خبرگزاری بیکینگ و براساس گزارش دیجیاتو، دانشمندان با استفاده از فسیل‌های کشف‌شده در مراکش، چهره یکی از قدیمی‌ترین اعضای شناخته‌شده گونه انسان خردمند یا هوموساپینس را بازسازی کرده‌اند. این فرد به حدود ۳۱۵ هزار سال پیش تعلق دارد و با وجود ویژگی‌های برجسته و فک بیرون‌زده، شباهت‌هایی به انسان‌های امروزی دارد. البته این بازسازی، تصویر دقیق یک فرد مشخص نیست و بخش‌هایی از آن برآوردی هستند.
داستان این کشف به اوایل دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که کارگری هنگام استخراج مواد معدنی در محوطه «جبل ایرهود» (Jebel Irhoud) در مراکش، جمجمه‌ای پیدا کرد. دانشمندان در ابتدا تصور می‌کردند این فسیل به نئاندرتالی آفریقایی تعلق دارد که حدود ۴۰ هزار سال پیش زندگی می‌کرده است. اما کاوش‌های بعدی بقایای انسانی و ابزارهای سنگی بیشتری را آشکار کرد.
در سال ۲۰۱۷، دو پژوهش نشان دادند که این بقایا به اعضای اولیه گونه خودمان تعلق دارند. قدمت لایه حاوی فسیل‌ها حدود ۳۱۵ هزار سال، با عدم‌قطعیتی نزدیک به ۳۴ هزار سال برآورد شد. این کشف، تاریخ شناخته‌شده گونه ما را حدود ۱۰۰ هزار سال عقب‌تر برد.
چهره هوموساپینس باستانی چگونه بازسازی شد؟
پژوهشگران برای بازسازی چهره، جمجمه کاملی از یک فرد در اختیار نداشتند. دانشمندان مؤسسه انسان‌شناسی تکاملی ماکس پلانک، پیش‌تر چند نمونه فسیلی را با هم ترکیب کرده بودند تا مدلی دیجیتالی از جمجمه بسازند. بخش عمده محفظه مغزی و قسمت بالایی صورت از جمجمه‌ای به نام «ایرهود ۱» گرفته شده بود. بخش‌های مفقود، از جمله فک پایین و دندان‌ها، از بقایای دیگری در همان لایه باستان‌شناختی به دست آمدند.
«سیسرو مورائس» (Cícero Moraes)، طراح سه‌بعدی این بازسازی، و گروهش تصاویر و ویدیوهای مدل جمجمه را بررسی کردند. آن‌ها با استخراج فریم‌های ویدیو و ترکیب نماهای مختلف، مدلی سه‌بعدی ساختند و مقیاس آن را با اندازه‌گیری‌های منتشرشده سنجیدند.
سپس پژوهشگران برای تخمین بافت‌های نرم صورت، از سی‌تی‌اسکن یک فرد بزرگسال امروزی استفاده کردند. آن‌ها شکل جمجمه این فرد را در رایانه تغییر دادند تا با مدل باستانی مطابقت پیدا کند. بافت‌های صورت نیز همراه با استخوان‌ها تغییر کردند.
اندازه‌گیری ضخامت بافت در انسان‌های زنده، به دقیق‌تر شدن برآوردها کمک کرد. این کار با نرم‌افزار رایگان و متن‌باز Blender و ابزارهای OrtogOnBlender انجام شد.
مدل نهایی، محفظه‌ای مغزی با حجم ۱۳۶۴ میلی‌لیتر داشت. این رقم به برآورد قبلی ۱۳۷۵ میلی‌لیتر که با استفاده از داده‌های سی‌تی‌اسکن فسیل محاسبه شده بود، نزدیک است. این تطابق از تناسبات مدل جمجمه پشتیبانی می‌کند، اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که چهره تا چه اندازه به ظاهر واقعی فرد باستانی نزدیک است.
پژوهشگران دو نسخه از چهره را ارائه کردند: تصویری خاکستری بدون مو و نسخه‌ای رنگی با رنگ پوست، مو و موی صورت. مورائس تأکید می‌کند که نسخه رنگی جنبه هنری بیشتری دارد، زیرا رنگ پوست و جزئیات مو مستقیماً از فسیل‌ها قابل‌شناسایی نیستند.
این بازسازی همچنین یادآور نکته‌ای مهم درباره فرگشت انسان است. بررسی‌های پیشین نشان داده‌اند که صورت انسان‌های اولیه احتمالاً ظاهری مدرن داشتند، درحالی‌که شکل محفظه مغزی آن‌ها ویژگی‌های قدیمی‌تری را حفظ کرده بود. این موضوع نشان می‌دهد که ویژگی‌های انسان امروزی احتمالاً همزمان فرگشت نیافته‌اند.
۲۲۷۲۲۷
