حلزون‌ها تاریخ طوفان‌های گذشته را روی صدف خود حمل می‌کنند

شاید صدف حلزون‌ها در نگاه اول فقط پوششی سخت برای محافظت از بدن این جانوران کوچک به نظر برسد، اما پژوهشی جدید نشان می‌دهد این ساختار می‌تواند مانند دفترچه خاطرات طبیعی، اطلاعاتی درباره آب‌وهوا و رویدادهای شدید اقلیمی گذشته در خود نگه دارد.

پژوهشگران دانشگاه کوئینزلند استرالیا دریافته‌اند که لایه‌های رشد صدف حلزون‌های خشکی می‌توانند نشانه‌هایی از بارندگی‌های شدید، طوفان‌ها و حتی شرایط محیطی هزاران سال قبل را ثبت کنند.

راز ثبت تاریخچه آب‌وهوای گذشته در صدف حلزون، به شیوه رشد آن مربوط می‌شود. حلزون از همان ابتدای زندگی صدف کوچکی دارد که با بزرگ‌تر شدن جانور، لایه‌به‌لایه رشد می‌کند و اطلاعات محیط اطراف را در خود نگه می‌دارد.

از آنجایی که حلزون نمی‌تواند صدف مارپیچی خود را بازتر کند، با بزرگ‌تر شدن بدنش، لایه‌های جدیدی به لبه باز صدف اضافه می‌شود. اندامی به نام «مانتل» یا جبه که پشت حلزون قرار دارد، ماده‌ای به نام کربنات کلسیم ترشح می‌کند. این ماده در تماس با هوا سخت می‌شود و بخش تازه‌ای از صدف را شکل می‌دهد. در نتیجه، صدف حلزون مانند حلقه‌های رشد درخت، مرحله‌به‌مرحله بزرگ می‌شود و هر لایه اطلاعاتی از دوره‌ای مشخص از زندگی جانور را در خود حفظ می‌کند.

پژوهشگران برای بررسی این موضوع، صدف گونه‌ی حلزون نواری (Figuladra bayensis) را مطالعه کردند. آنها در بخش‌هایی از این صدف مقدار بیشتری رادیوکربن پیدا کردند که به آزمایش‌های هسته‌ای انجام‌شده در استرالیا در دهه ۱۹۶۰ مربوط بود.

نیکلاس پاتون، زمین‌شناس و پژوهشگر محیط‌زیست که هدایت مطالعه را برعهده داشت، گفت با استفاده از تاریخ‌گذاری دقیق رادیوکربن توانسته‌اند سن لایه‌های مختلف صدف را مشخص کنند. نتایج نشان داد این حلزون حدود ۴٫۵ سال عمر کرده و هر بخش از صدف، مربوط به دوره‌ای مشخص از زندگی آن بوده است.

اطلاعات صدف به سن حلزون محدود نمی‌شود. ایزوتوپ‌های کربن و اکسیژن موجود در ساختار صدف می‌توانند سرنخ‌هایی درباره شرایط آب‌وهوایی محیط زندگی حلزون و حتی منابع غذایی آن ارائه دهند.

بررسی‌ها نشان داد رشد صدف در تمام طول زندگی حلزون یکسان نبوده است. در برخی دوره‌ها رشد آن بسیار سریع بوده و در دوره‌هایی دیگر تقریباً متوقف شده است. در یک سال، صدف فقط حدود ۲۳٫۷ میلی‌متر رشد کرده، اما در سالی دیگر افزایش طول آن به ۱۴۴٫۳ میلی‌متر رسیده است. دانشمندان دریافتند عامل اصلی این تغییر، صرفاً میزان بارندگی سالانه نبوده؛ بلکه بارندگی‌های شدید و کوتاه‌مدت نقش مهم‌تری داشته‌اند.

جیمی شولمایستر، یکی از پژوهشگران پروژه، می‌گوید یافته‌ها نشان می‌دهد شاید بتوان از صدف حلزون‌ها برای بازسازی مسیر و شدت طوفان‌هایی استفاده کرد که پیش از آغاز ثبت‌های دقیق هواشناسی رخ داده‌اند.

مزیت صدف‌ها این است که برخلاف خود حلزون، مدت بسیار طولانی در محیط باقی می‌مانند. اگر دانشمندان بتوانند صدف‌های فسیلی را در لایه‌های مختلف رسوبات پیدا کنند، می‌توانند اطلاعات چندین صدف را کنار هم قرار دهند و تصویری از آب‌وهوای گذشته زمین بسازند.

پژوهش در ژورنال The Holocene منتشر شده است.