چرا اینترنت جهانی از کف اقیانوس می‌گذرد؟

شاید تصور کنید بخش عمده‌ی ارتباطات میان قاره‌ها ازطریق ماهواره‌ها انجام می‌شود؛ اما واقعیت متفاوت است. بخش اصلی ارتباطات بین‌المللی اینترنت از کابل‌های فیبر نوری مدفون در کف اقیانوس‌ها عبور می‌کند. طبق گزارش اتحادیه‌ی بین‌المللی مخابرات (ITU)، این کابل‌ها بیش از ۹۹ درصد ترافیک بین‌المللی داده را حمل می‌کنند.

دلیل اصلی، ترکیبی از ظرفیت بسیار بالا، سرعت، تأخیر کم و هزینه‌ی مناسب انتقال داده است. فیبر نوری می‌تواند حجم عظیمی از اطلاعات را با استفاده از پالس‌های نور منتقل کند و کابل‌ها مستقیماً دیتاسنترها و شبکه‌های مخابراتی قاره‌های مختلف را به یکدیگر متصل می‌کنند.

امروز بیش از ۵۰۰ سامانه‌ی کابل زیردریایی در جهان فعال است که در مجموع بیش از ۱٫۴ میلیون کیلومتر امتداد دارند. تقاضا برای این زیرساخت نیز همچنان در حال رشد است؛ طبق داده‌های TeleGeography، ظرفیت بین‌المللی اینترنت در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱٬۸۳۵ ترابیت‌برثانیه رسید.

ماهواره‌ها برای اتصال مناطق دورافتاده و ایجاد مسیرهای پشتیبان بسیار مهم‌اند؛ اما برای انتقال حجم عظیم داده میان قاره‌ها هنوز کابل‌ها انتخاب اصلی هستند. کابل فیبر نوری می‌تواند حجم بسیار بیشتری از داده را با تأخیر پایین‌تر جابه‌جا کند و به همین دلیل، سرویس‌هایی مانند رایانش ابری، تراکنش‌های مالی، ارتباطات دولتی و سرویس‌های آنلاین به شبکه‌ی زیردریایی وابستگی شدیدی دارند.

البته قرارگرفتن زیر اقیانوس به معنای مصون‌بودن نیست. ماهیگیری، لنگر انداختن کشتی‌ها، فعالیت‌های کف دریا، زمین‌لرزه و فرسودگی می‌توانند به کابل‌ها آسیب بزنند. ITU می‌گوید هر سال بیش از ۲۰۰ اختلال در کابل‌های زیردریایی در سراسر جهان گزارش می‌شود و گزارش سال ۲۰۲۵ این سازمان نشان می‌دهد حدود ۸۶ درصد خرابی‌ها با فعالیت‌های انسانی مانند ماهیگیری و لنگر انداختن ارتباط دارند.

اهمیت این شبکه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که یک کابل قطع شود. معمولاً اینترنت جهان با یک قطع‌شدن از کار نمی‌افتد، چون کشورها و اپراتورها به چند مسیر و کابل مختلف متصل‌اند و ترافیک می‌تواند از مسیرهای جایگزین عبور کند. اما کشورهایی که به تعداد کمی مسیر وابسته‌اند، ممکن است با کاهش شدید ظرفیت و افزایش تأخیر مواجه شوند. ITU همین وابستگی جغرافیایی و تمرکز مسیرها را یکی از مهم‌ترین تهدیدهای زیرساخت جهانی می‌داند.

در واقع اینترنت جهانی تا حد زیادی روی چیزی بنا شده که تقریباً هیچ‌وقت دیده نمی‌شود: یک شبکه‌ی عظیم شیشه‌ای در اعماق اقیانوس‌ها.

یک نکته‌ی جذاب برای تصویر یا اینفوگرافیک این مقاله این است که مسیر یک درخواست ساده، مثلاً بازکردن یک سایت در آمریکا از اروپا، را از لپ‌تاپ تا مرکز داده و سپس از طریق کابل زیردریایی و ایستگاه فرود کابل نشان بدهیم؛ این موضوع خیلی خوب «نامرئی‌بودن» این زیرساخت را نشان می‌دهد.