جایگاه ایران در فضا؛ ما در کجای جهان ایستادهایم؟
جایگاه ایران در فضا؛ ما در کجای جهان ایستادهایم؟
بعد از پرتاب کپسول زیستی، وزیر ارتباطات گفته بود که «زیست در فضا پس از ۱۱ سال در دولت سیزدهم احیا شد». طرح چنین ادعایی در فضای علم و فناوری کشور چندان جدی گرفته نشد و بسیاری از آن گذشتند. اما حالا که صحبت از پیشرفت فناوری بومی فضایی است و خبر میرسد که ماهوارهها یکی پس از دیگری به مدار زمین فرستاده شدهاند، این سوال مطرح میشود که جایگاه واقعی ما در فضا کجاست؟ بهخصوص که تا امروز پرتابهای شکستخورده ماهوارههای سبک به نزدیکترین مدارها، تردید درباره زنده ماندن میمون فضانورد و ازدسترفتن نقاط مداری مصداق ارزیابی صنعت فضایی ایران بوده است. در فهرست آماری سازمان بررسی جمعیت جهان (WPR) مربوط به سال 2022، ایران در بین ۱۶ کشور، یازدهمین کشوری معرفی شده که توانایی تکمیل پرتابهای فضایی را دارد. این روزها که ماهواره «ثریا» برای اولینبار به مدار ۷۵۰ کیلومتری رسیده و ماهواره «مهدا» و دو ریزماهواره «کیهان۲» و «هاتف۱» همزمان به فضا پرتاب شدهاند، صحبت از ثبت رکوردهای تازه و قرارگرفتن در کنار کشورهای دارای پرتابگر عملیاتی است. با این همه درحالیکه در پروژههای فضایی نام نهادهای نظامی و امنیتی در کنار سازمان فضایی قرار گرفته، واکنش دولتهای غربی به این پرتابها، هشدار درباره اهداف فضایی و برنامه هستهای ایران بوده است. کپی لینکاعزام انسان به فضا در اسناد بالادستیتوسعه حوزه فضایی در سکوت و بدون اجرای برنامههای زنده پیش میرود و اخبار و تصاویر هر پرتاب با تاخیر به دست مردم میرسد. اما بهطور کلی، آنچه انجام میشود بر اساس برنامههای کلان و اسناد بالادستی است.سند جامع هوافضا یکی از این برنامههاست. هدف شماره یک این سند در بخش اهداف کلان حوزه فضایی این است: «شناخت عظمت و نظم حاکم بر جهان و آسمانها و پی بردن به حکمت و قدرت خالق جهانیان از طریق گسترش علوم و فناوریها و اکتشافات فضایی.»در اهداف کلان بعد از اکتشافات فضایی، «دستیابی به جایگاه اول منطقه در تسخیر فضا»، «انجام مأموریتهای فضایی سرنشیندار و قراردادن انسان در مدار» و «ساخت و پرتاب ماهواره در مدار زمینآهنگ با کاربردهای ارتباطات و سنجش از دور» بهترتیب در اولویت قرار گرفتهاند.برنامه ۱۰ ساله فضایی ایران از تبدیل شدن کشور به قطب منطقهای فناوریهای فضایی و درآمدزایی از طریق توریسم فضایی میگویدبخش فضایی برنامه هفتم توسعه بر تامین و ساخت ماهوارههای تحقیقاتی و عملیاتی با اولویت شکلگیری منظومههای ماهوارهای به تعداد ۳۰ ماهواره و تکمیل پایگاه ملی پرتاب تاپایان این برنامه تاکید دارد و وزارت ارتباطات را مکلف کرده تا با وزارت دفاع و پشتیانی نیروهای مسلح در راستای رشد صنعت فضایی برنامههایی را دنبال کند.برنامه ۱۰ ساله فضایی ایران هم از تبدیل شدن به قطب منطقهای فناوریهای فضایی و درآمدزایی از طریق توریسم فضایی میگوید. در سرفصلهای این برنامه به توسعه زیرساختهای پرتاب و ایستگاههای زمینی، سرعت بخشیدن به طراحی و ساخت ماهوارههای مخابراتی، پرتاب ماهوارههای سنجشی با دقت بیشتر و برنامهریزی برای رسیدن به پرتاب محمولههایی با وزن بالا اشاره شده است. همچنین باید شرایطی مهیا شود تا در پایان سال ۱۴۰۴ کپسولهای یک تنی و بالاتر را با قابلیت حمل موجود زنده به مدار ۴۰۰ کیلومتری برسند.
مجله خبری بیکینگ
