تصمیم غیرمنتظره کاخ سفید: جرد آیزاکمن دیگر گزینه ترامپ برای ریاست ناسا نیست

جرد آیزاکمن دیگر گزینه‌ی ریاست بعدی ناسا نخواهد بود. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تصمیم گرفته است نامزدی آیزاکمن را پس بگیرد. این میلیاردرِ کارآفرین حوزه فناوری و فضانورد خصوصی دو مأموریت مداری اسپیس‌ایکس را فرماندهی و تأمین مالی کرده است.

لیز هیوستون، سخن‌گوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای ایمیلی گفت: «مدیر ناسا نقشی مهم در رهبری بشر به فضا و اجرای مأموریت جسورانه‌ی رئیس‌جمهور ترامپ برای کاشتن پرچم آمریکا بر سیاره‌ی مریخ برعهده خواهد داشت. ضروری است که چنین شخصی کاملاً با برنامه‌ی «اول آمریکا» هم‌سو باشد. ترامپ جایگزین جدید را به‌زودی مستقیماً معرفی خواهد کرد.»

تصمیم برای انتخاب جایگزین تا‌حدی غافل‌گیرکننده است. در ماه دسامبر، ترامپ پیش‌از مراسم معارفه ریاست‌جمهوری‌اش، نام جرد آیزاکمن را به‌عنوان گزینه‌ی ریاست ناسا اعلام کرده بود و به نظر می‌رسید که به‌زودی، کنگره در هفته‌ی آینده او را تأیید خواهد کرد.

بیانیه‌ی هیوستون دلیل مشخصی برای برکناری آیزاکمن، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت پرداخت الکترونیکی  شیفت‌ ۴، ارائه نداده است. بااین‌حال، به‌طور ضمنی نشان می‌دهد که کاخ سفید گمان نمی‌کند آیزاکمن کاملاً با ترامپ و اولویت‌های فضایی‌اش هم‌نظر و هم‌راستا باشد.

عصر جمعه، ۳۰ می (۹ خرداد)، کاخ سفید نسخه‌ی کامل و دقیق درخواست بودجه‌ی ناسا برای سال مالی ۲۰۲۶ را منتشر کرد و در نتیجه، دید واضح‌تری از اولویت‌های فضایی دولت ایالات متحده به دست آمد. در این اسناد، کاهش ۶ میلیارد دلاری بودجه‌ی ناسا از ۲۴٫۸ میلیارد دلار به ۱۸٫۸ میلیارد دلار پیشنهاد شده است.

با اجرایی‌شدن بودجه پیشنهادی جدید، بودجه‌ی برنامه‌های علمی ناسا نیز با کاهش ۴۷ درصدی روبه‌رو خواهد شد. این ارقام ابتدا حدود یک ماه پیش در خلاصه‌ی بودجه‌ی کاخ سفید منتشر شده بودند؛ اما اسناد جدید پیامدهای این کاهش بودجه را درصورت تأیید کنگره تشریح می‌کنند.

نامزدی آیزاکمن فقط یک روز پس‌از پایان مأموریت ۱۳۰ روزه ایلان ماسک به‌عنوان «کارمند ویژه دولت» پس گرفته شد. ماسک در این مدت ریاست اداره‌ی تازه‌تأسیس «بهره‌وری دولت» را برعهده داشت که هدفش کاهش هزینه‌ها و مقررات بود. او در کنفرانس خبری در کاخ سفید در روز جمعه (۳۰ می) اعلام کرد که با وجود پایان همکاری رسمی‌اش، همچنان به‌عنوان مشاور و دوست رئیس‌جمهور ترامپ باقی خواهد ماند.

شایان ذکر است که هم‌زمانی اتمام کار ایلان ماسک و نامزدی آیزاکمن جالب است؛ چرا‌که آیزاکمن با اسپیس‌ایکس و ایلان ماسک همکاری تجاری کرده است. بااین‌حال، این امر به‌معنای حمایت آیزاکمن از اسپیس‌ایکس به‌عنوان مدیر ناسا نیست.

ماه آوریل در جلسه‌ی تأیید صلاحیت آیزاکمن در «کمیته بازرگانی، علم و حمل‌ونقل مجلس سنا»، چندین سناتور دموکرات درباره‌ی احتمال تضاد منافع از آیزاکمن سؤال کردند. او بارها تأکید کرد که رابطه‌ی نزدیکی با ماسک ندارد و اگر به ریاست ناسا منصوب شود، صرفاً بر‌اساس منافع ناسا و کشور تصمیم‌گیری خواهد کرد. این کمیته ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت) با پیشبرد نامزدی او به صحن سنا برای رأی‌گیری نهایی موافقت کرد.