برای تقویت مغز لازم نیست سریع بدوید؛ دویدن آهسته هم اثر دارد

اگر تصور می‌کنید برای برخوردار شدن از فواید دویدن باید با سرعت زیاد بدوید یا مسافت‌های طولانی طی کنید، پژوهش جدیدی خبر خوبی دارد: حتی دوی بسیار آرام و کوتاه هم ممکن است به بهبود خلق‌وخو و عملکرد ذهنی کمک کند.

فعالیت بدنی سال‌هاست با فوایدی مانند سلامت بهتر قلب، کنترل وزن و کاهش خطر برخی بیماری‌ها مرتبط دانسته می‌شود. اما تأثیر ورزش فقط به بدن محدود نمی‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند فعالیت‌های هوازی مثل دویدن می‌توانند بخش‌هایی از مغز را فعال کنند که در کنترل احساسات، تمرکز و حل مسائل نقش دارند.

یکی از بخش‌هایی که با فعالیت هوازی درگیر می‌شود، قشر پیش‌پیشانی مغز است که در کنترل احساسات، تصمیم‌گیری، تمرکز و انجام کارهای پیچیده ذهنی نقش دارد.

پژوهشگران دانشگاه تسوکوبا در ژاپن می‌خواستند بررسی کنند آیا برای فعال شدن قشر پیش‌پیشانی حتماً به ورزش شدید نیاز است یا فعالیت سبک هم می‌تواند اثر مشابهی داشته باشد. آن‌ها ۲۴ داوطلب را در آزمایش ثبت‌ نام کردند و فعالیت مغزی، وضعیت روحی و عملکرد ذهنی آن‌ها را در شرایط مختلف بررسی کردند.

سرعت دویدن برای هر فرد بر اساس توانایی بدنی خودش تنظیم شده بود؛ به شکلی که حتی می‌توانستند با همان سرعت راه بروند، اما از آن‌ها خواسته شد حرکت را به شکل دوی آرام انجام دهند. پیش و بعد از این فعالیت، پژوهشگران وضعیت روحی افراد و توانایی‌های مرتبط با تمرکز و تصمیم‌گیری آن‌ها را آزمایش کردند.

نتیجه جالب بود: همین ۱۰ دقیقه دویدن سبک باعث شد شرکت‌کنندگان احساس بهتری داشته باشند و خلق‌وخو در آن‌ها بهبود پیدا کند. سرعت واکنش ذهنی آن‌ها هم بهتر شد، هرچند این تغییر به اندازه اثر روی حالت روحی چشمگیر نبود.

به گفته پژوهشگران، حتی دویدن بسیار آهسته با کمترین میزان فشار فیزیکی می‌تواند به بهبود موقت عملکردهای اجرایی مغز و وضعیت احساسی کمک کند.

آیا دویدن آهسته از پیاده‌روی بهتر است؟ هنوز مشخص نیست. مطالعه تعداد کمی شرکت‌کننده داشت و پژوهشگران دویدن آهسته را مستقیماً با فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی مقایسه نکردند. بنابراین نمی‌توان گفت دویدن آرام حتماً بهتر از پیاده‌روی است. تنها چیزی که این پژوهش نشان می‌دهد این است که برای دریافت برخی فواید ذهنی ورزش، شاید نیازی به تمرین‌های سنگین و طاقت‌فرسا نباشد.

محدودیت دیگر مطالعه این بود که شرکت‌کنندگان می‌دانستند چه زمانی در حال دویدن هستند. بنابراین ممکن است انتظار آن‌ها از ورزش، بخشی از احساس بهترشان را ایجاد کرده باشد. البته طراحی آزمایشی که فرد نداند در حال دویدن است، عملاً بسیار دشوار است.

پژوهشگران موضوع جالب دیگری را هم بررسی کردند: میزان حرکت سر هنگام دویدن.

در بسیاری از دوندگان، سر هنگام حرکت کمی بالا و پایین می‌رود. محققان متوجه شدند افرادی که این حرکت در آن‌ها بیشتر بود، بهبود بیشتری در احساس خوشایند خود گزارش کردند. بااین‌حال، این نتیجه فقط ارتباط آماری بود و به معنی آن نیست که تکان دادن سر باعث بهتر شدن حال افراد می‌شود. تعداد شرکت‌کنندگان هم کم بود و برای نتیجه‌گیری قطعی به تحقیقات بیشتری نیاز است.

در مجموع، پژوهش پیام ساده‌ای دارد: اگر دویدن سریع برایتان سخت است یا فکر می‌کنید سرعتتان کافی نیست، باز هم یک دوی آرام چند دقیقه‌ای می‌تواند ارزشمند باشد. لازم نیست رکورد بزنید؛ گاهی فقط کمی حرکت کردن می‌تواند به مغز و حال روحی شما کمک کند.

پژوهش در ژورنال Imaging Neuroscience منتشر شده است.