با افزایش بی‌برقی، قیمت ژنراتورها هم صعودی شد

هزینه تامین برق با ژنراتور فقط به قیمت خرید این دستگاه‌ها ختم نمی‌شود. ژنراتورها در کارگاه‌های متوسط به روزانه ۴۰ تا ۷۰ لیتر گازوئیل نیاز دارند که صنعتگران باید با پرداخت ماهانه حدود ۳۰ میلیون تومان آن را از قاچاقچیان تهیه کنند.

رئیس شورای هماهنگی شهرک‌های صنعتی سراسر کشور در گفت‌وگو با بیکینگ می‌گوید که قطعی برق در سال گذشته حدود ۲۰ میلیارد دلار به تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی خسارت وارد کرده است. جدا از این به دلیل توقف تولید در بسیاری از واحدهای صنعتی، حدود ۶ میلیارد دلار دیگر هم از محل کاهش تولید به صنعت کشور زیان وارد شده است.

قیمت ژنراتورها از ۱۵ میلیون تومان شروع می‌شود تا هفت الی هشت میلیارد تومان ادامه دارد. ژنراتورهای بنزینی ۱۵ میلیون تومانی فقط مناسب روشنایی چند چراغ دست‌فروش هستند. برای یک کارگاه جوشکاری کوچک یک ژنراتور با توان خروجی ۸.۵ کیلوواتی بنزینی خریداری می‌کنند. برق مورد نیاز یک نانوایی را هم همین ژنراتور راه می‌اندازد که قیمت آن از ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان است. برای روشنایی برق خانه یا تامین برق دستگاه اکسیژن یک بیمار ژنراتور بنزینی با توان خروجی ۵.۵ تا ۷.۵ کیلوواتی تهیه می‌کنند که از ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان قیمت دارد. این‌ها توضیحاتی است که یک فروشنده دستگاه ژنراتور به خبرنگار بیکینگ می‌دهد. او اضافه می‌کند: «مشتریان ما شامل طیف متنوعی از افراد از مدیر مدرسه تا آشپز، سوپرمارکت و … می‌شود که با افزایش قطعی برق تعداد و تنوع آنها هم بیشتر شده است.» به گفته این فروشنده اوایل فروردین ماه، زمانی که هنوز قطعی برق آغاز نشده بود این دستگاه‌ها را با قیمت ۸۵ تا ۹۵ میلیون تومان تهیه می‌کردند اما در این دو ماه حداقل ۱۷ تا ۲۰ درصد به قیمت آنها اضافه شده است.

ژنراتورهای نیمه صنعتی‌ بنزینی بین ۱۰ تا ۲۰ کیلووات توان خروجی دارند و در صنعتی‌ها این عدد به دو هزار کیلووات هم می‌رسد و برای کارخانه‌های بزرگ، مراکز داده، معادن، بیمارستان‌های بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ژنراتورها اغلب دیزلی هستند و قیمت آن از یک و ۸۰۰ میلیارد تومان شروع می شود.

هزینه یک ژنراتور فقط قیمت خرید آن نیست. باید به آن هزینه‌های سوخت هم اضافه کنیم که با نرخ آزاد محاسبه می‌شود و این یعنی عملا انرژی صنایع در بخش زیادی از روز خصوصی شده است. دستگاه‌های خانگی هر سه ساعت دو لیتر مصرف می‌کنند و فشار بیشتر روی دستگاه مصرف بنزین آن را افزایش می‌دهد. با این حساب یک ژنراتور خانگی ماهانه ۱۶ لیتر بنزین نیاز دارد.

یک ژنراتور گازوییلی کوچک ساعتی ۲۵ لیتر و ژنراتور متوسط ۷۰ لیتر در ساعت سوخت نیاز دارد. اولی را در کارگاه‌ها و ادارات بزرگ استفاده می‌کنند و دومی در کارخانه‌های متوسط، هتل‌ها، بیمارستان‌های کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرد. یعنی مصرف سوخت آنها در یک قطعی برق سه ساعته در شهرک صنعتی به ۷۵ تا ۲۱۰ لیتر گازوئیل می‌رسد و خسارت آن (برای دو بار قطعی برق هفتگی) بین ۱۲ تا ۳۳ میلیون تومان در ماه هزینه مازاد روی دست صنعتگر می‌گذارد. ولی قبل از همه اینها این سوخت را از کجا باید تامین کنند؟

مهدی بستانچی رئیس شورای هماهنگی شهرک‌های صنعتی سراسر کشور درباره این سوخت به بیکینگ می‌گوید: «سهمیه سوخت در دسترس همه نیست و گرفتن آن فرایند بسیار پیچیده‌ای دارد. برای همین معمولا باید آن را به صورت قاچاقی خریداری کنند که مشکلات خاص خودش را دارد و قیمت آن از لیتری دوازده تا نزدیک بیست هزار تومان است.»

بستانچی به خسارت‌های دیگری هم اشاره دارد و می‌گوید: «این قطع و وصل شدن برق به برخی از صنایع مستقر در شهرک‌های صنعتی آسیب جدی وارد کرد  و هزینه‌های تولید را برای طیف بسیاری از آنها افزایش داد. قطع برق در خطوط تولید پیوسته بار ناگهانی به تجهیزات وارد می‌کند که این موضوع می‌تواند فرآیند تولید را مختل کرده و موجب آسیب‌های جدی و پرهزینه‌ای به ماشین‌آلات شود. برآورد می‌شود که سال گذشته حدود ۲۰ میلیارد دلار از این بابت به صنایع خسارت وارد شده است.» اما این تنها آسیب قطعی‌های برق نیست. او می‌گوید: «سال گذشته در تابستان تولید شهرک‌های صنعتی کاهش پیدا کرد. فقط در تابستان سال ۱۴۰۳ شهرک‌های صنعتی کاهش ۵۰ درصدی تولید را تجربه کردند.» به گفته بستانچی مجموعا در سال گذشته شش میلیارد دلار فقط به خاطر عدم تولید تولیدکننده‌ها به صنعت کشور خسارت وارد شد.

از آنجایی که هزینه‌های ثابت تولیدکننده تغییر نمی‌کند، کاهش تولید باعث می‌شود که به همان نسبت هم قیمت‌ها افزایش یابد و همه این‌ها منجر می‌شود که این مستقیم و غیر مستقیم روی قیمت تمام شده کالا تاثیر بگذارد.

– مهدی بستانچی ، رئیس شورای هماهنگی شهرک‌های صنعتی سراسر کشور