ایلان ماسک همچنان برای جلوگیری از تبدیل OpenAI به استارتاپی سودمحور شانس دارد

در هفته‌ای که گذشت، ایلان ماسک در آخرین دور از نبرد حقوقی خود علیه OpenAI شکست خورد؛ اما یکی از قاضیان فدرال نکاتی را مطرح کرد که ممکن است برای ماسک و سایر مخالفان تبدیل OpenAI به نهاد سودآور، روزنه‌های امیدی ایجاد کند.

ماسک در سال ۲۰۱۵ یکی از بنیان‌گذاران OpenAI بود؛ نهادی که با هدف غیرانتفاعی و با شعار «تضمین منفعت هوش مصنوعی برای کل بشر» تاسیس شد. بااین‌حال در سال ۲۰۱۹، OpenAI ساختار خود را به نهاد سودآور با سقف محدود تغییر داد و اکنون در تلاش است تا باردیگر ساختار خود را به شرکت منفعت عمومی تبدیل کند. ماسک با این تغییرات شدیداً مخالف است و ازطریق دعوای حقوقی، تلاش می‌کند از این روند جلوگیری کند.

قاضی دادگاه درخواست ماسک برای صدور دستور موقت به‌منظور جلوگیری از تبدیل OpenAI به نهاد سودآور را رد کرد. بااین‌حال، این قاضی نگرانی‌های حقوقی مهمی را درباره این تغییر ساختار ابراز کرد. او در حکم خود اشاره کرد که وقتی پول عمومی برای تبدیل نهاد غیرانتفاعی به نهاد سودآور استفاده می‌شود، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به منافع عمومی وارد می‌شود.

در نمونه‌ای دیگر، قاضی پرونده به اصولی همچون استفاده‌نکردن از OpenAI به‌عنوان ابزاری برای ثروت‌اندوزی شخصی بین برخی از بنیان‌گذاران OpenAI، ازجمله سم آلتمن و گرگ براکمن، اشاره کرد. قاضی آمادگی دادگاه برای برگزاری دادگاه تسریع‌شده در پاییز ۲۰۲۵ به‌منظور حل اختلافات مربوط به بازسازی ساختار شرکت OpenAI را نیز اعلام کرد؛ پیشنهادی که تیم حقوقی ماسک احتمالاً از آن بسیار استقبال می‌کنند.

در رأی قاضی پرونده مطرح‌شده، برخی نکات به‌نفع OpenAI نیز وجود داشت. به‌عنوان‌ مثال، شواهد ارائه‌شده تیم حقوقی ماسک مبنی‌بر نقض قرارداد OpenAI با پذیرش حدود ۴۴ میلیون دلار کمک مالی از ماسک برای تبدیل‌شدن این شرکت به نهاد سودآور، برای ارائه‌ی حکم منع موقت کافی نبود. قاضی خاطرنشان کرد که برخی از ایمیل‌های ارائه‌شده به‌وضوح نشان می‌دهند که خود ماسک نیز تصور می‌کرده که OpenAI ممکن است روزی به شرکت سودآور تبدیل شود.

بااین‌حال، اظهارات قاضی پرونده درباره تبدیل‌شدن OpenAI به نهاد سودآور، صرفاً خبر خوشایندی برای این شرکت محسوب نمی‌شود؛ چراکه ازنظر برخی از کارشناسان، تبدیل OpenAI به نهاد سودآور، می‌تواند ایمنی هوش مصنوعی را به خطر بیندازد و نظارت‌های قضایی و تجاری سخت‌گیرانه‌تری را برای این شرکت هوش مصنوعی به‌همراه آورد.

درحالی‌که نبرد حقوقی بین ماسک و OpenAI همچنان ادامه دارد و نتیجه نهایی آن در سال ۲۰۲۵ مشخص خواهد شد،  اظهارات قاضی پرونده نشان می‌دهد که نگرانی‌های جدی درباره نحوه تبدیل سازمان غیرانتفاعی با مأموریت عمومی به نهاد سودآور وجود دارد؛ به‌خصوص در حوزه فناوری حساسی مانند هوش مصنوعی که ظرفیت‌های تأثیرگذاری عمیق بر جامعه را دارد. 

بنابر گزارش تک‌کرانچ، پرونده‌ی مطرح‌شده نه‌تنها آینده OpenAI، بلکه چشم‌انداز حاکمیت و نظارت بر توسعه هوش مصنوعی را تحت‌تأثیر قرار خواهد داد و نظارت دقیق سرمایه‌گذاران، تنظیم‌کننده‌ها و مدافعان ایمنی هوش مصنوعی را در ماه‌های آینده به‌دنبال خواهد داشت.