ایلان ماسک از امکانات دولتی برای منافع شخصی سوءاستفاده کرده است؛ اتهام جنجالی علیه مدیرعامل تسلا

الیزابت وارن، سناتور آمریکا، فعالیت‌های ایلان ماسک در کاخ سفید را «تلاشی گسترده برای منافع شخصی» خواند. دفتر او در نامه‌ای اعلام کرد ماسک در جایگاه «کارمند ویژه‌ی دولت» از نفوذ خود برای پیشبرد منافع تجاری و شخصی‌اش استفاده کرده است.

در نامه به ۱۳۰ مورد اشاره شده که به‌گفته‌ی وارن، نشان می‌دهد ماسک و شرکت‌هایش از طریق نقش خود در اداره‌ی بهره‌وری دولت (DOGE) منتفع شده‌اند. طبق آن نامه، برخی از اقدامات به‌طور مستقیم قوانین مربوط به تعارض منافع برای کارکنان دولت را نقض کرده‌اند و در موارد دیگر، صرفاً عرف‌ها و استانداردهای رایج را زیر پا گذاشته‌اند.

در متن نامه آمده: «ایلان ماسک در بسیاری از موارد، با سرعتی خیره‌کننده، عرف‌های دولتی را نادیده گرفت و با همکاری در تصمیم‌گیری‌هایی در دولت دونالد ترامپ، منافع شخصی خود را تقویت کرد؛ تصمیماتی که در عین حال به ضرر مردم آمریکا تمام شده‌اند و شاید جرم نباشد، اما رسوایی‌برانگیز است.»

وزارت DOGE که ماسک در آن نقش داشت، هدف خود را افزایش شفافیت و کاهش هزینه‌های دولتی از طریق حذف مخارج غیرضروری اعلام کرد و ادعا می‌کند تاکنون ۱۸۰ میلیارد دلار صرفه‌جویی کرده؛ اما بر اساس نامه‌ی سناتور وارن، این وزارت‌خانه در عمل به نفع ماسک و شرکت‌هایش عمل کرده است.

چند نمونه از مواردی که به گفته‌ی وارن به سود ماسک بوده‌اند، عبارتند از:

• قراردادهای دولتی: شرکت‌های ماسک پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، قراردادهای سودآوری با دولت بسته‌اند یا در حال مذاکره برای پروژه‌هایی هستند که رقبا را کنار می‌زند و مزیت‌هایی برای آن‌ها به همراه دارد. حتی برخی از اعضای خانواده‌ی ماسک، مانند برادرش کیمبال نیز موفق به عقد چند قرارداد شده‌اند.
• تعلیق مقررات: پیش از روی کارآمدن مجدد ترامپ، شرکت‌های ماسک با بیش از ۲٫۳ میلیارد دلار تعهدات و پرونده‌های نظارتی روبه‌رو بودند؛ اما بسیاری از این موارد مختومه یا متوقف شده‌اند. در همین راستا، بودجه‌ی برخی نهادهای نظارتی مثل دفتر حمایت مالی مصرف‌کنندگان که روی فعالیت‌های ماسک نظارت می‌کردند، به‌شدت کاهش یافت.
• تغییر در سیاست‌ها: برخی نهادهای دولتی در ماه‌های گذشته سیاست‌هایی را اجرا کرده‌اند که به نفع پروژه‌های شرکت‌های ماسک تمام شده‌اند؛ از جمله تصمیمات وزارت حمل‌ونقل، اداره‌ی هوانوردی فدرال و کمیسیون بورس و اوراق بهادار.
• دسترسی ویژه به اطلاعات: ماسک به اطلاعات محرمانه، جلسات دولت و داده‌هایی دسترسی داشته که ممکن است به مزیت رقابتی شرکت‌هایش کمک کرده باشند.
• تأثیرگذاری بر کارکنان دولت: ماسک افراد نزدیک به خود را در پست‌های کلیدی نهادهای دولتی قرار داد؛ از جمله کارمندان و سرمایه‌گذاران شرکت اسپیس‌ایکس که اکنون در موقعیت‌های دولتی مشغول به کار هستند.

ماسک هنوز فرم افشای تضاد منافع خود را تکمیل نکرده است؛ فرمی که همه‌ی کارمندان دولت موظف به ارائه‌ی آن هستند.

در واکنش به انتقادات، سخنگوی کاخ سفید گفت: «ایلان ماسک در همین ۱۰۰ روز اخیر، بیشتر از تمام دوران کاری سناتور وارن به بهبود زندگی آمریکایی‌ها کمک کرده است. گزارش وارن چیزی نیست جز برگه‌ای بی‌اثر که حتی با پول هم کسی آن را نمی‌خواند.»

ماسک در روزهای اخیر نسبت‌به لایحه‌ی بودجه‌ی جمهوری‌خواهان انتقاد کرد و آن را «افتضاح» خواند. به گفته‌ی او، این لایحه باعث افزایش بدهی دولت شده و دستاوردهای DOGE را زیر سؤال برده است.