ایران، سرزمین VPNها: ۱۹ اپ از ۲۰ اپلیکیشن برتر گوگل‌پلی ایرانیان، فیلترشکن هستند

در سکوت نهادهای تصمیم‌گیر و در سایه‌ محدودیت‌های فزاینده بر اینترنت، کاربران ایرانی برای نفس کشیدن در فضای دیجیتال، راه دیگری جز ابزارهای عبور از فیلترینگ نیافته‌اند. حالا، بر اساس داده‌های وب‌سایت AppBrain (از منابع معتبر تحلیل اپلیکیشن‌های اندرویدی) از میان ۲۰ اپلیکیشن محبوب فعلی در ایران، ۱۹ مورد به‌طور مستقیم VPN هستند. بیستمین اپلیکیشن نیز، خود اینستاگرام است؛ سرویسی که همچنان فیلتر است. این آمار، فقط یک تغییر رفتاری در بین کاربران نیست؛ یک زنگ خطر است.

به‌گزارش بیکینگ طی روزهای اخیر محدودیت‌های اینترنتی در کشور بیشتر شده و با وجود اینکه اخیرا اعلام شد این محدودیت‌ها برداشته شده اما کاربران همچنان با مشکلات زیادی برای گشت و گذار در شبکه اینترنت دست و پنجه نرم می‌کنند. اگر زمانی در لیست اپلیکیشن‌های محبوب کاربران ایرانی، نام‌هایی چون واتس‌اپ، دیوار، دیجی‌کالا و اسنپ و… به چشم می‌خورد. اما حالا، ترکیب این فهرست به‌طرز نگران‌کننده‌ای تغییر کرده است. گزارش‌های جهانی حکایت از این دارد از میان ۲۰ اپلیکیشن برتر ایران در Google Play، تنها یکی از آن‌ها شبکه اجتماعی است (اینستاگرام) و ۱۹ تای دیگر، ابزارهای دور زدن فیلترینگ یا همان فیلترشکن‌ها هستند.

این داده‌ها که از سایت تخصصی AppBrain استخراج شده، گویای واقعیتی غیرقابل انکار است: مردم ایران در هر دسته و قشری در جست‌وجوی دسترسی آزاد به اینترنت هستند و حالا بیش از هر زمان دیگری به VPN وابسته شده است.

محدودیت‌های اینترنت در ایران موضوع تازه‌ای نیست، اما از زمان جنگ ۱۲ روزه اخیر شدت و دامنه‌ این محدودیت‌ها گسترده‌تر از همیشه شد. حتی گوگل‌پلی و اپ‌استور که تا پیش از شروع جنگ در دسترس کاربران قرار گرفته بودند حالا همچنان فیلتر باقی ماندند. در همین بازه، فیلتر شبکه‌های اجتماعی پابرجا مانده و اختلالات و دسترسی به فیلترشکن‌ها سخت‌تر از همیشه شده است. نتیجه؟ افزایش انفجاری دانلود و نصب اپلیکیشن‌های VPN. در صدر جدول، نام‌هایی مثل JumpJumpVPN، Viva VPN و Psiphon قرار دارند. بعضی از آن‌ها میلیون‌ها نصب فعال دارند، با رشدهای خیره‌کننده‌ی هفتگی.