اسراری که ناخن‌ها درباره سلامتی ما آشکار می‌کنند

ناخن‌ها به محافظت از پوست زیرین دربرابر آسیب کمک می‌کنند و همچنین وقتی می‌خواهید قسمتی از پوست خارش‌دار بدن خود را بخارانید یا وقتی می‌خواهید نارنگی را پوست بگیرید، به کمکتان می‌آیند. اما آن‌ها چه چیزی درمورد سلامتی ما نشان می‌دهند؟

در میان مردم باورهای زیادی دراین‌باره وجود دارد که سلامت ناخن‌ها می‌توانند وضعیت سلامتی کلی را نشان دهند. مثلا این ایده رایج است که لکه‌های سفیدی که گاهی روی ناخن‌ها ظاهر می‌شوند و به آن لوکونیشیا  گفته می‌شود، نشانه کمبود کلسیم است. اما آیا این باورها حقیقت دارند؟

ابتدا کمی با آناتومی پایه آشنا شویم. ناخن‌ها امتداد پوست ما هستند. آن‌ها از کراتین ساخته شده‌اند که پروتئین بسیار سختی است که از انگشتان دربرابر ضربه محافظت می‌کند.

شکل هلالی که در پایه ناخن دیده می‌شود، ماهک ناخن نامیده می‌شود و به‌عنوان مرکز رشد ناخن عمل می‌کند و سلول هایی را تولید می‌کند که درنهایت سخت شده و صفحه ناخن را تشکیل می‌دهند. این لایه بالای کوتیکول قرار می‌گیرد. کوتیکول لایه‌ای از سلول‌های مرده است که پایه بستر ناخن را به پوست متصل می‌کند. کوتیکول با عمل به‌عنوان محافظ ناخن محافظت بیشتری ارائه می‌دهد و جلوی باکتری‌ها، قارچ‌ها و عوامل بیماری‌زای دیگر را می‌گیرد.

پزشکان می‌توانند از ناخن‌ها برای تشخیص بیماری‌های مختلف از مشکلات پوستی گرفته تا بیماری کلیوی و حتی اختلالات خودایمنی استفاده کنند.

دن باومگارت، پزشک عمومی و مدرس علوم اعصاب و فیزیولوژی در دانشگاه بریستول می‌گوید یکی از اولین موضوعاتی که در دانشکده پزشکی یاد گرفتم، این بود که باید به وضعیتی معروف به چماقی شدن ناخن‌ها توجه کرد. در این حالت، زاویه‌ی میان ناخن و بستر ناخن، از بین می‌رود.

در حالت چماقی شدن ناخن‌ها، بستر ناخن نرم می‌شود و ناخن به جای اینکه محکم به انگشت چسبیده باشد شناور به نظر می‌رسد. نوک انگشتان نیز بزرگ یا برجسته به نظر می‌رسد.

چماقی شدن ناخن‌ها نشانگر سطح بسیار پایین اکسیژن خون است. این بیماری بیشتر با سرطان ریه مرتبط است، اما می‌تواند نشانگر عفونت پوشش حفره‌ها و دریچه‌های قلب نیز باشد. در بیماران مبتلا به بیماری سلیاک، سیروز کبدی و عفونت‌های ریه نیز ممکن است این حالت مشاهده شود.