از پارالمپیک تا فضا؛ اولین فرد دارای معلولیت مجوز پرواز فضایی را به‌دست آورد

دونده‌ی سرعت پارالمپیک و جراح بریتانیایی، اولین فرد دارای معلولیت جسمی است که تأییدیه‌ی لازم برای سفر به ایستگاه فضایی بین‌المللی را دریافت کرده است. این رویداد نقطه‌ی عطفی مهم در مسیر اکتشافات فضایی انسان به شمار می‌رود.

جان مک‌فال ۴۳ ساله، یکی از اعضای هیئت فضانوردان آژانس فضایی اروپا (ESA) است که بعد از انجام مطالعه‌ی امکان‌سنجی، مشخص شد هیچ مانع فنی یا پزشکی برای پروازش وجود ندارد. او اکنون منتظر است تا برای یک مأموریت فضایی انتخاب شود. مک‌فال در بیانیه‌ای گفت امیدوار است نگرش افراد دارای معلولیت را تغییر دهد و از مردم بخواهد که «توانایی را پیش‌فرض بگیرند»، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

پای راست مک‌فال پس از تصادف با موتورسیکلت در ۱۹ سالگی از بالای زانو قطع شد. او گفت: «این [فرصت تنها] به من مربوط نیست، موضوعی بسیار بزرگ‌تر است. این یک تغییر فرهنگی است. من به خودم افتخار می‌کنم، اما مهم‌تر از آن، به تغییر نگرشی که اتفاق افتاده، افتخار می‌کنم.»

مک‌فال که برنده‌ی مدال برنز بازی‌های پارالمپیک ۲۰۰۸ پکن و جراح ارتوپد است، در نوامبر ۲۰۲۲ به عنوان عضو ذخیره‌ی فضانوردان ESA انتخاب شد. هدف اولیه، بررسی امکان‌پذیری پزشکی و فنی حضور فردی با قطع عضو در مأموریتی فضایی بود. ESA در پایان سال گذشته، به این نتیجه رسید که سفر مک‌فال به فضا از نظر فنی امکان‌پذیر اس. اکنون او بالاترین سطح گواهینامه‌ی پزشکی را برای مأموریتی طولانی‌مدت که معمولاً تا شش ماه طول می‌کشد، دریافت کرده است.

مک‌فال گفت برایش عجیب بود که باید توانایی‌های خود را اثبات کند؛ در حالی که پیش‌تر در ورزش و پزشکی موفق بوده است. او گفت: «وقتی ورزشکار بودم، کسی [درباره‌ی توانمندی من] سؤال نمی‌کرد. شما معلول هستید و می‌توانید در ورزش عالی باشید. وقتی جراح بودم، معلولیتم اهمیتی نداشت. اما ناگهان در محیطی قرار گرفتم که از من می‌پرسیدند آیا می‌توانم کاری را انجام دهم یا نه. راستش را بخواهید، پیش‌فرض توانایی وجود نداشت. در ذهن من، توانایی همیشه پیش‌فرض است. امیدوارم توانسته باشم این نگرش را کمی تغییر بدهم. مگر این‌که خودم بگویم نمی‌توانم، در غیر این صورت، فرض کنید می‌توانم.»

مک‌فال از ایده‌ی استفاده از عنوان «پارا-فضانورد» استقبال نکرده و می‌گوید این عنوان ممکن است شکاف غیرضروری ایجاد کند. او به گاردین گفت: «من پارا-جراح نیستم، من یک جراح هستم. من یک پارا-پدر نیستم، یک پدر هستم.»

مک‌فال افزود مطالعه‌ی امکان‌سنجی که با نام Fly! شناخته می‌شود، باعث شد سازمان فضایی اروپا بتواند تأییدیه‌ی شرکای بین‌المللی فعال در ایستگاه فضایی بین‌المللی، از جمله ایالات متحده و روسیه، را دریافت کند. به این معنا که این مطالعه ثابت کرد پرواز فردی با شرایط مک‌فال از نظر فنی و پزشکی بی‌مشکل است و همین باعث شد سایر کشورهایی که در پروژه‌ی ایستگاه فضایی مشارکت دارند، با حضور او موافقت کنند. شرکای بین‌المللی از این طرح استقبال گرمی کردند و درنتیجه‌ی کار دقیق و همه‌جانبه‌ای که روی پروژه انجام شده بود، در نهایت قانع شدند و پذیرفتند که هیچ مانعی وجود ندارد.

با اینکه مک‌فال عضو گروه ذخیره فضانوردان ESA است، تضمینی برای اعزام او به ایستگاه فضایی بین‌المللی وجود ندارد؛ پایگاهی مداری که قرار است در سال ۲۰۳۰ از رده خارج شود.