آرامگاهی مهروموم‌شده از تمدن چیمو در پرو پس از ۶۰۰ سال باز شد

باستان‌شناسان در پرو آرامگاهی تقریباً دست‌نخورده از تمدن چیمو کشف کرده‌اند که حدود ۶۰۰ سال مهروموم باقی مانده بود. این مقبره در مجموعه باستانی اوتژ آن در شهر تاریخی چان‌چان قرار دارد و برخلاف بسیاری از آرامگاه‌های منطقه، نه در دوران استعمار و نه در دوره معاصر هدف غارت گسترده قرار نگرفته است.

وزارت فرهنگ پرو می‌گوید تاکنون بقایای دست‌کم ۳۸ نفر در این آرامگاه پیدا شده است. پژوهشگران علاوه بر بقایای انسانی، مجموعه‌ای از پارچه‌ها، اشیای تزئینی، سلاح‌ها و دیگر آثار ارزشمند را نیز از محل بیرون آورده‌اند.

ورودی مقبره به پلکانی متصل است که حدود ۲٫۴ متر به زیر زمین می‌رود. در بخش مرکزی آرامگاه، بقایای یک نفر به‌تنهایی قرار داشت. روی استخوان‌های این فرد ماده‌ای قرمزرنگ دیده شده که احتمالاً شَنگرف یا سینابار است؛ رنگ‌دانه‌ای که استفاده از آن می‌تواند نشانه‌ای از جایگاه بالای فرد دفن‌شده باشد.

به نوشته گیزمودو، تمدن چیمو پیش از تسلط اینکاها در حدود سال ۱۴۷۰ میلادی، یکی از بزرگ‌ترین فرهنگ‌های منطقه پرو امروزی پیش از ورود اروپاییان به قاره آمریکا بود. این تمدن ساختار سیاسی و اجتماعی پیچیده‌ای داشت و به‌ویژه به‌دلیل معماری خشتی و آثار هنری خود مشهور است.

چان‌چان، پایتخت سابق چیموها، امروزه در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد. این شهر خشتی سال‌هاست با تهدیدهایی مانند فرسایش طبیعی، تغییرات آب‌وهوایی و فعالیت‌های انسانی روبه‌رو است و حفاری‌های باستان‌شناسی در آن فقط برای کشف آثار جدید انجام نمی‌شوند، بلکه بخشی از برنامه حفاظت از این محوطه نیز هستند.

گابریل پریتو، انسان‌شناس دانشگاه فلوریدا که در پروژه کاوش حضور ندارد، اهمیت کشف اخیر را بسیار زیاد توصیف کرده و آن را یکی از مهم‌ترین یافته‌های چند دهه اخیر در چان‌چان دانسته است.

نکته جالب این است که پژوهشگران نخستین نشانه‌های وجود آرامگاه را حدود چهار سال پیش مشاهده کرده بودند. در آن زمان فقط فرورفتگی کوچکی روی سطح زمین دیده می‌شد و ظاهر آن چیز خاصی را نشان نمی‌داد. بااین‌حال، باستان‌شناسان تصمیم گرفتند منطقه را دقیق‌تر بررسی کنند.

حفاری‌های بعدی به ورودی آرامگاه رسید. این ورودی با انبوهی از سنگ مسدود و احتمالاً همین پوشش باعث شده بود محل دفن برای قرن‌ها از چشم غارتگران پنهان بماند.

چیدمان داخلی آرامگاه نیز با نمونه‌های شناخته‌شده در فرهنگ چیمو تفاوت دارد. فرد اصلی به‌تنهایی در اتاق مرکزی دفن شده بود؛ الگویی که به گفته منسس در تدفین‌های چیمو معمول نبوده است. در دو طرف این اتاق، دو فضای دیگر قرار داشت. یکی از آن‌ها خالی بود، اما در اتاق دیگر بقایای حدود ۲۰ نفر به همراه مجموعه‌ای از اشیای ارزشمند کشف شد.

برخی اسکلت‌ها کامل نیستند و تعدادی از استخوان‌های آن‌ها وجود ندارد. یکی از توضیح‌های احتمالی به سنت‌های تدفین در جوامع آند مربوط می‌شود. در برخی از این فرهنگ‌ها، بقایای مردگان پس از دفن اولیه دوباره جابه‌جا یا دفن می‌شدند و ارتباط آیینی با مردگان برای مدت‌ها ادامه داشت. بااین‌حال، پژوهشگران هنوز نمی‌دانند آیا همین سنت دلیل ناقص‌بودن اسکلت‌های این آرامگاه بوده است یا نه.

بررسی آرامگاه هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. تیم پژوهشی قصد دارد معماری و شیوه ساخت آن را دقیق‌تر مطالعه کند و روی بقایای انسانی نیز آزمایش‌های ژنتیکی انجام دهد تا شاید روابط خانوادگی، خاستگاه و هویت افراد دفن‌شده روشن‌تر شود.

باستان‌شناسان تاکنون فقط حدود هفت درصد از کل مساحت چان‌چان را حفاری کرده‌اند. به همین دلیل، احتمال زیادی وجود دارد که بخش‌های ناشناخته شهر هنوز ساختمان‌ها، آرامگاه‌ها و آثار دیگری از تمدن چیمو را در خود پنهان کرده باشند.