گرمایش زمین همچنان توقف‌ناپذیر؛ ۲۰۲۵ دومین سال گرم ثبت‌شده در تاریخ بود

برای بسیاری از مردم، سال ۲۰۲۵ با گرمای بی‌سابقه و شرایط غیرمعمول آب و هوایی همراه بود. در این سال که قرار است پس از ۲۰۲۴، دومین سال گرم ثبت‌شده در تاریخ شود، شمار زیادی از مناطق جهان شاهد طوفان‌های نادر، آتش‌سوزی‌های گسترده و موج‌های گرما بودند.

طبق داده‌های سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S)، میانگین دمای سال ۲۰۲۵ تاکنون ۱٫۴۸ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین پیشاصنعتی است. این میزان دما، با سال ۲۰۲۳ برابر است و آن را پس از سال ۲۰۲۴، که ۱٫۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین پیشاصنعتی بود، در جایگاه دوم قرار می‌دهد.

در سال ۲۰۲۴، فاز اقلیمی ال‌نینو باعث گرمایش زمین شد، اما اکنون جهان وارد فاز لا نینا شده است؛ دوره‌ای که با بالا آمدن آب سرد در اقیانوس آرام استوایی معمولاً دماهای جهانی را کاهش می‌دهد. بااین‌حال، انتشار گازهای ناشی از سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۵ به رکوردی جدید رسید و این یعنی روند افزایش دما ادامه دارد و شرایط آب و هوایی شدید و ویرانگر تشدید خواهد شد.

سامانتا بورگس از C3S توضیح می‌دهد: «واقعیت این است که رویدادهای غیرمعمول هستند که زندگی مردم، جوامع و اکوسیستم‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند و می‌دانیم که در جهانی گرم‌تر، این رویدادها هم از نظر تعداد و هم از نظر شدت افزایش می‌یابند. طوفان‌ها شدیدتر می‌شوند، چون جو قادر است رطوبت بیشتری در خود نگه دارد.»

به‌گزارش نیوساینتیست، تابستان امسال، تغییرات اقلیمی باعث شد که موج‌های گرما در اروپا جان حدود ۱۶٬۵۰۰ نفر را بگیرد. در ماه اکتبر، توفند ملیسا، قوی‌ترین طوفان دریایی که تاکنون جامائیکا را درنوردیده، بیش از ۸۰ نفر را کشت و خسارتی حدود ۸٫۸ میلیارد دلار به بار آورد. بررسی‌های پژوهشگران نشان داد تغییرات اقلیمی باعث شد بارش‌های توفند ملیسا ۱۶ درصد و سرعت باد آن ۷ درصد افزایش یابد.

در نوامبر، یک رشته از گردبادها و طوفان‌ها در سریلانکا، اندونزی، تایلند، مالزی و ویتنام باعث رانش زمین و سیلاب شد و بیش از ۱۶۰۰ نفر جان باختند. مساحت یخ‌های دریای قطب شمال در حال حاضر کمترین میزان ثبت‌شده برای این زمان از سال است و یخ‌های دریای جنوبگان نیز کمتر از حد نرمال‌اند.

طبق داده‌های C3S، میانگین دمای سه ساله اکنون در مسیر عبور از ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین پیشاصنعتی قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود که این روند تا سال ۲۰۲۹ از میانگین بلندمدت ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد فراتر رود و هدف پیمان پاریس را نقض کند. بورگس در این باره می‌گوید: «نقطه جادویی مشخصی در ۱٫۵ درجه وجود ندارد، اما می‌دانیم که با عبور دما از این حد، شدت و تعداد رویدادهای شدید آب و هوایی افزایش می‌یابد. همچنین، احتمال نزدیک‌شدن به آستانه‌های بحرانی و وقوع تغییرات برگشت‌ناپذیر در اکوسیستم‌ها نیز بیشتر می‌شود.»

گزارش منتشرشده در اکتبر نشان داد یکی از نقاط بحران، مرگ برگشت‌ناپذیر صخره‌های مرجانی گرمسیری، قبلاً رخ داده است و جهان در معرض عبور از نقاط بحران دیگری مانند مرگ جنگل‌های آمازون، فروپاشی توده‌های یخی گرینلند و غرب جنوبگان و کاهش یخ‌های دریای جنوبگان قرار دارد.