هشدار دانشمندان: زمین ممکن است به‌زودی غیرقابل سکونت شود

نقاط بحرانی اقلیم؛ خطر اثر دومینو

بر اساس این پژوهش، بخش‌هایی مانند صفحه‌های یخی گرینلند و غرب قطب جنوب، لایه‌های یخ دائمی (پری‌فراست) در مناطق سردسیری و جنگل‌های بارانی آمازون در معرض تغییرات ساختاری جدی قرار دارند. عبور از هر یک از این نقاط می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌ها را در سیستم اقلیمی فعال کند و به تشدید گرمایش جهانی منجر شود.
دانشمندان هشدار می‌دهند که فعال شدن چندین نقطه بحرانی به‌صورت همزمان می‌تواند زمین را وارد سناریویی موسوم به «زمین گلخانه‌ای» کند؛ وضعیتی که در آن افزایش دما به‌صورت تقویت‌شونده ادامه می‌یابد.
 

سناریوی «زمین گلخانه‌ای» چه پیامدی دارد؟

در این سناریو، میانگین دمای جهانی ممکن است تا حدود ۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح دوران ماقبل صنعت افزایش یابد. چنین افزایشی می‌تواند بسیاری از مناطق جهان را با موج‌های گرمای شدید، خشکسالی‌های گسترده، بیابان‌زایی و کاهش منابع آب و غذا مواجه کند.
کارشناسان تأکید می‌کنند که پیامدهای این روند تنها زیست‌محیطی نیست و می‌تواند به مهاجرت‌های اقلیمی، تنش‌های اجتماعی، فشار اقتصادی و بی‌ثباتی سیاسی در مقیاس جهانی منجر شود.
 

آیا هنوز فرصت باقی است؟

پژوهشگران معتقدند هنوز امکان جلوگیری از بدترین سناریوها وجود دارد، اما این امر مستلزم کاهش سریع و گسترده انتشار گازهای گلخانه‌ای، کنار گذاشتن وابستگی به سوخت‌های فسیلی و اجرای سیاست‌های اقلیمی قاطع در سطح جهانی است.
به گفته دانشمندان، تأخیر بیشتر در اقدام می‌تواند عبور از برخی آستانه‌های بحرانی را اجتناب‌ناپذیر کند؛ آستانه‌هایی که در صورت فعال شدن، بازگرداندن شرایط به وضعیت پایدار پیشین بسیار دشوار یا حتی غیرممکن خواهد بود.