یک مطالعه جدید در پستانداران نشان میدهد که پروپوفول بیهوشی وریدی که بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد، تاثیر چشمگیری بر امواج نوسانی دارد که در مغز گردش میکنند. این مطالعه با هدف درک بیشتر پاسخ بدن ما به بیهوشی و اطمینان از ایمن بودن آن انجام شده است.
هنگامی که ما هوشیار هستیم، امواج با فرکانس بالاتر (امواج بتا) بر مغز ما تسلط دارند. اما تحت تاثیر بیهوشی عمومی مبتنی بر پروپوفول، به نظر میرسد که امواج با فرکانس بسیار کم (امواج دلتا) بر مغز مسلط میشوند. این امواج به صورت گسترده در مغز منتشر میشوند. در حالت بیهوشی، همچنان امواج بتا نیز وجود دارند، اما مقدار آنها به نسبت امواج دلتا بسیار کم است.
«ارل میلر» عصبشناس از موسسه فناوری ماساچوست گفت: « آنچه ما مشاهده کردیم، این بود که پروپوفول به شدت سطح نوسانات را تغییر میدهد. امواج بتا که در هنگام بیداری و هوشیاری بر مغز مسلط هستند، کنار زده میشوند و امواج دلتا که در اثر ماده بیهوشی وارد مغز شدهاند، قدرتمند میشوند.»
دانشمندان مغز بیدار را با دریایی از امواج با اشکال و اندازههای مختلف توصیف میکنند که با ورود ماده بیهوشی پروپوفول در نقش یک کشتی بزرگ، این دریا آرام میشود و امواج آن آرام میشوند.
اما فعالیت مغزی فردی که تحت بیهوشی است، به طرز قابل توجهی با فعالیت مغزی فردی که خوابیده، متفاوت است. در خواب، امواج دلتا درحال چرخش در مغز هستند – شاید برای تثبیت خاطرات – اما در حالت بیهوشی، این امواج در مغز مسطح میشوند.
این یافتهها براساس تجزیه و تحلیلهای صورت گرفته از اسکن مغز دو میمون گونه «ماکاک» است که تغییرات امواج مغزی پیش از بیهوشی، در حین آن و پس از پایان بیهوشی را بررسی میکند.
«سایاک باتاچاریا» یکی از نویسندگان این مطالعه میگوید: « ما به صورت مداوم تغییر رفتار حیوانات را پیش از بیهوشی، درحین بیهوشی و پس از آن بررسی کردیم. این کار به ما اجازه میدهد نحوه تغییر مسیرهای امواج عصبی مغز را ردیابی کنیم. زمانی که میمونها به هوش آمدند، الگوهای امواج مغزی آنها به حالت عادی بازگشت.»
درحالیکه دانشمندان به طور کامل از اتفاقات مغز در هنگام تسلط امواج دلتا اگاهی ندارند، فرض میکنند عملکردهای مهم مغز مثل نگه داشتن اطلاعات در حافظه و درک ما از جهان اطراف تحت تاثیر قرار میگیرد.
«امری براون» عصبشناس از دانشگاه «MIT» میگوید: « امواجی که توسط پروپوفول ایجاد میشود، در درک تغییرات ناشی از داروهای بیهوشی به ما کمک شایانی میکنند. غیرمنطقی است که مکانیسم اثر تمام داروهای بیهوشی را یکسان بدانیم. پس لازم است برای درک تغییرات هرکدام مطالعاتی انجام دهیم.»
