یزدانیان: افزایش استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی در جنگ، نیاز به توسعه فوری زیرساخت‌ها را آشکار کرد

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات می‌گوید افزایش مراجعه کاربران در دوره اختلال اینترنت، کمبود ظرفیت برخی خدمات داخلی را آشکار کرد؛ دولت نیز برای توسعه زیرساخت پیام‌رسان‌ها حدود یک همت اختصاص داده است.

وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در گفت‌وگو با برنامه «صف اول» شبکه خبر از اختصاص حدود هزار میلیارد تومان برای تامین تجهیزات و افزایش ظرفیت زیرساختی پیام‌رسان‌های داخلی خبر داد.

به‌ گفته او، در جریان جنگ و هم‌زمان با اختلال دسترسی به اینترنت بین‌الملل، حجم استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی به‌شدت افزایش یافت و همین موضوع نیاز این سکوها به توسعه فوری زیرساخت را آشکار کرد.

یزدانیان با اشاره به ثبت میلیاردها مراجعه به پیام‌رسان‌های داخلی در بازه‌های زمانی کوتاه گفت ارائه خدمات پایدار به چنین جمعیتی بدون زیرساخت متناسب امکان‌پذیر نیست. او افزود وزارت ارتباطات در سال‌های گذشته بخشی از این زیرساخت‌ها را تامین کرده، اما ادامه توسعه به حمایت و سرمایه‌گذاری بیشتری نیاز دارد.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، این شبکه را زیرساختی مختص دوران جنگ و بحران ندانست و گفت ماموریت اصلی آن، ارائه خدمات پایدار، ایمن و باکیفیت در شرایط عادی است.

به‌ گفته یزدانیان، در دوره جنگ با وجود فشار وارد شده بر شبکه ارتباطی و اختلال اینترنت بین‌الملل، بسیاری از خدمات داخلی از جمله خرید و فروش آنلاین، خدمات اداری، مسیریابی و تاکسی‌های اینترنتی همچنان در دسترس کاربران قرار داشتند.

او تاکید کرد عملکرد شبکه در همه مناطق و خدمات یکسان نبود؛ اما این تجربه، ضمن نشان دادن سطح تاب‌آوری زیرساخت‌های داخلی، نقاط ضعف شبکه را نیز آشکار کرد. یزدانیان با اشاره به فعالیت شبکه‌های ملی اطلاعات در کشورهای توسعه‌یافته اضافه کرد:

این خدمات در تمام کشور‌های پیشرفته جهان بر بستر شبکه‌های ملی ارائه می‌شوند. شاید ما در زمان جنگ بیشتر به اهمیت این موضوع پی بردیم، اما همین امروز نیز بسیاری از مردم از خدمات شبکه ملی اطلاعات استفاده می‌کنند. یکی از این خدمات نیز دسترسی به شبکه جهانی است؛ یعنی حتی از بستر شبکه ملی اطلاعات، دسترسی به اینترنت جهانی نیز امکان‌پذیر است.

– وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

معاون وزیر ارتباطات، موتورهای جست‌وجوی داخلی را یکی از نقاط ضعف خدمات بومی معرفی کرد. او گفت عملکرد این خدمات در دوره جنگ «درخشان و مطلوب» نبود و کشور به موتور جست‌وجویی قابل‌اعتماد نیاز دارد که بتواند در مقیاس گسترده پاسخ‌گوی کاربران باشد.

به‌ گفته او، آزمون عملی شبکه در شرایط بحرانی به شناسایی کمبودهایی کمک کرد که ممکن بود در آزمایش‌های شبیه‌سازی‌شده مشخص نشوند.

یزدانیان اعلام کرد بر اساس ارزیابی وزارت ارتباطات، شبکه ملی اطلاعات در حال‌ حاضر حدود ۷۸ درصد پیشرفت کرده است. او شبکه ملی اطلاعات را متشکل از چهار لایه دانست و گفت وزارت ارتباطات بیشترین مسئولیت را در دو لایه زیرساخت و خدمات پایه شبکه بر عهده دارد. مسئولیت سایر بخش‌ها، از جمله تجهیزات، خدمات کاربردی و محتوا، بر اساس نقشه نهادی میان دستگاه‌هایی مانند وزارت صمت، معاونت علمی ریاست‌جمهوری و دیگر نهادها تقسیم شده است.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، تامین منابع مالی را مهم‌ترین مانع ادامه توسعه شبکه دانست. بر اساس برآورد او، تکمیل این شبکه به حدود ۳۳۳ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری دولتی و بیش از ۷۰۰ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی نیاز دارد.

یزدانیان تامین کامل منابع مورد نیاز شبکه ملی اطلاعات از بودجه دولت را بسیار دشوار دانست و گفت ادامه توسعه این شبکه بدون حضور بخش خصوصی امکان‌پذیر نیست.

او «کمبود اعتماد» را یکی از موانع اصلی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی عنوان کرد و افزود تصور عمومی از شبکه ملی اطلاعات همچنان به زیرساختی محدود به زمان قطع اینترنت یا بحران گره خورده است.

یزدانیان گفت دولت چهاردهم تلاش کرده مداخله مستقیم خود را کاهش دهد و زمینه حضور گسترده‌تر بخش خصوصی را فراهم کند. به‌اعتقاد او، دولت باید به‌جای رقابت با کسب‌وکارها، شرایط فعالیت و بازگشت سرمایه آن‌ها را ایجاد کند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات گفت کسب‌وکارهای متکی به پلتفرم‌های خارجی در دوره اختلال اینترنت بین‌الملل با مشکلات جدی روبه‌رو شدند و برخی از آن‌ها فعالیت خود را متوقف کردند.

به‌گفته او، این تجربه ضرورت کاهش وابستگی خدمات داخلی به زیرساخت‌های خارج از کشور و افزایش ظرفیت شبکه‌ها و سکوهای داخلی را نشان داد.

توسعه زیرساخت داخلی باید در کنار دسترسی به اینترنت جهانی انجام شود.

– وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

یزدانیان در بخش دیگری از صحبت‌های خود از تداوم پایش حملات سایبری علیه زیرساخت‌های ارتباطی کشور خبر داد و گفت روزانه حملات متعددی از داخل و خارج کشور شناسایی و دفع می‌شوند.

او مسئولیت امنیت سایبری هر دستگاه را بر عهده عالی‌ترین مقام همان مجموعه دانست و افزود وزارت ارتباطات نیز امنیت زیرساخت‌های ارتباطی را از طریق سازوکارهای تخصصی خود دنبال می‌کند.

به‌گفته معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، با وجود برقراری دوباره دسترسی به اینترنت جهانی، پایش تهدیدها و مقابله با حملات سایبری همچنان ادامه دارد.