گزارش آینده‌نگاری فناپ؛ فرار از تهدید امنیت غذایی در عصر دیجیتال
گزارش آینده‌نگاری فناپ؛ فرار از تهدید امنیت غذایی در عصر دیجیتال
ایران از نظر امنیت غذایی هنوز وارد وضعیت بحرانی نشده اما چالش‌های کوچک و بزرگ بسیاری تردید درباره آینده تاب‌آوری غذایی را بیشتر می‌کند؛ چالش‌هایی مثل نبود مدیریت صحیح منابع آب و کشاورزی ناپایدار و از طرف دیگر چالش مهم تغییر اقلیم و جنگ و ناآرامی‌ها در منطقه. در این شرایط فناوری‌های نو چطور می‌تواند ما از این تهدید نجات دهد؟شرکت فناپ با انتشار گزارش آینده‌نگاری «امنیت غذایی؛ تهدیدهای امروز، فرصت‌های فردا» به این سوال پاسخ داده و سناریوهای مختلف طرح کرده و می‌گوید فناوری و نوآوری قدرتمندترین ابزار است. این گزارش می‌گوید در شرایطی که ایران در عرصه‌های گوناگون حکمرانی – از اقتصاد تا محیط زیست، سیاست، فناوری و فرهنگ – به‌صورت همزمان ناپایدار و آسیب‌پذیر شده است «نظام حمکرانی ایران در نقطه‌ای ایستاده که حتی اگر بتواند هر یک از بحران‌ها را مدیریت کند، کار بسیار دشواری در پیش دارد».سورنا ستاری، رئیس هیأت مدیره هلدینگ امنیت غذایی پاسارگاد در مقدمه این گزارش می‌نویسد:نتایج بررسی تجربیات کشورهای موفق نشان می‌دهد دستیابی به امنیت غذایی و کشاورزی، تنها از مسیر نفوذ علم و فناوری در طول زنجیره‌ی ارزش و توسعه‌ی اکوسیستم نوآوری و فناوری ممکن است. استفاده از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، و سیستم‌های هوشمند کشاورزی می‌تواند به بهینه‌سازی فرایندهای تولید، حفظ کیفیت و ایمنی غذا و کاهش ضایعات مواد غذایی کمک کند.در این گزارش اثر فناوری بر کشاورزی در چهار دوره‌ی زمانی تحول صنعت (از قرن ۱۸ تاکنون) اینطور تصویر شده است: درحالی که در دوره‌های نخست تحول فناوری کشاورزی -یعنی در قرن ۱۸ و ۱۹- تمرکز بر «برداشتن بار کارهای فیزیکی از روی دوش انسان» بود، در قرن ۲۰ و ۲۱ «برداشتن بار ذهنی از روی دوش انسان» به مزیت‌های فناوری کشاورزی افزوده و اثر فناوری بر کشاورزی متنوع شد. اکنون فناوری قرن ۲۱ در مقایسه با فناوری قرون پیشین، می‌تواند به چالش‌های متنوع‌تری پاسخ دهد.کاربرد بلاکچین در کشاورزی، ردیابی مواد غذایی، ثبت ایمن آن‌ها و کمرنگ‌‌کردن انحصار واسطه‌هاستدرباره‌ی این فناوری‌ها «سامانه‌های آنلاین زنجیره‌ی تأمین» به‌عنوان یکی از راهکارها معرفی شده که شامل بازارهای آنلاین اشتراک دارایی‌های فیزیکی، سامانه‌های اشتراک‌گذاری غذا، سامانه‌های فروش آنلاین مواد غذایی و سامانه‌های مالی مبتنی بر بلاکچین است. کاربرد بلاکچین در ردیابی مواد غذایی و ثبت ایمن آن‌هاست که بازارهای جدیدی را می‌آفریند و با کمرنگ کردن انحصار واسطه‌ها در زنجیره‌ی تأمین غذا، باعث کاهش تقلب می‌شود.این موارد، فایده‌های کلیدی سامانه‌های آنلاین زنجیره‌ی تأمین است:کاهش نیاز به سرمایه‌ی اولیه در تأمین کالا و تجهیزاتکاهش واسطه‌ها در زنجیره‌ی تأمینکاهش قیمت محصول نهاییافزایش شفافیت داده‌های مالی و غیرمالی در زنجیره‌ی تأمینکمرنگ کردن انحصار واسطه‌ها در زنجیره‌ی تأمین غذاشفافیت و کاهش تقلبکاهش اتلاف غذاکپی لینککدام کشاورزان از فناوری بیشتر استقبال می‌کنند؟بسیاری از کشورهای منطقه در حال تدوین برنامه‌هایی برای حمایت از تولید غذای سالم، در دسترس و کافی، افزایش تولید کشاورزی و فراورده‌های غذایی، افزایش امنیت زیستی، کاهش تلفات و ضایعات مواد غذایی، ایمنی غذا و … هستند اما بررسی گزارش فناپ نشان می‌دهد در روزهایی که انقلاب صنعتی چهارم در حال پیشروی است و بازیگران صنعت کشاورزی و غذا در جهان، به استقبال از نوآوری‌های فناورانه رفته‌اند، قاره‌ی آسیا کمترین میزان استفاده از فناوری‌های حوزه کشاورزی را دارد.این بررسی نشان می‌دهد ۸۱ درصد از مالکان کشاورزی در جهان، هم‌اکنون (یا در افق دوساله) درحال به‌کارگیری فناوری کشاورزی هستند. بنابراین کلان‌مالک‌ها، بیش از سایر کشاورزان از فناوری‌های این حوزه استقبال می‌کنند. ضمن اینکه در حال حاضر ۵۰ درصد از کشاورزان حاضر نیستند هیچ هزینه‌ای برای استقرار فناوری در کسب و کار خود انجام دهند و به‌طور کلی کشاورزان قاره آسیا، کمترین میزان بهره‌گیری از فناوری‌های کشاورزی را در جهان دارند.
مجله خبری بیکینگ
