گروه خونی بر احتمال سکته مغزی زودهنگام تاثیر میگذارد
گروه خونی بر احتمال سکته مغزی زودهنگام تاثیر میگذارد
گروههای خونی آ ب (AB)، ب (B)، آ (A) و اُ (O) بر اساس آنتیژنهای شیمیایی موجود روی سطح گلبولهای قرمز تعریف میشوند، اما درون هر گروه نیز تنوعهای ژنتیکی ظریفی وجود دارد که از جهش در ژنهای مرتبط ناشی میشود.
پژوهشگران دادههای ۴۸ پژوهش ژنتیکی را بررسی کردند که حدود ۱۷ هزار بیمار دچار سکته مغزی و نزدیک به ۶۰۰ هزار فرد بدون سابقه سکته را در بر میگرفت. همه شرکتکنندگان بین ۱۸ تا ۵۹ سال سن داشتند.
نتایج نشان داد میان ژن عامل زیرگروه خونی آ-۱ (A1) است و سکته مغزی زودهنگام ارتباط معناداری وجود دارد.
استیون کیتنر، عصبشناس عروقی و نویسنده ارشد این پژوهش، اشاره میکند که آمار سکته مغزی در سنین پایین رو به افزایش است و این بیماران بیشتر در معرض خطر مرگ قرار دارند یا در صورت بقا، ممکن است دههها با ناتوانی زندگی کنند. این در حالی است که پژوهشهای اندکی به علل سکته مغزی زودهنگام پرداختهاند.
در بررسی گسترده ژنوم، دو ناحیه ژنتیکی شناسایی شد که ارتباط نزدیکی با خطر سکته مغزی زودهنگام داشت؛ یکی از این نواحی همان محل ژنهای تعیینکننده گروه خونی است. تحلیل دقیقتر نشان داد افرادی که ژن مرتبط با نوعی از گروه خونی آ را دارند، ۱۶ درصد بیشتر از سایر گروههای خونی در معرض خطر سکته مغزی پیش از ۶۰ سالگی قرار دارند. در مقابل، در افرادی با ژن گروه اُ-۱ (O1) این خطر ۱۲ درصد کمتر گزارش شد.
با این حال، پژوهشگران تاکید کردند که افزایش خطر در گروه خونی آ بهنسبت اندک است و نیازی به پایش یا غربالگری بیشتر ندارد.
علت دقیق این ارتباط هنوز روشن نیست اما، به گفته کیتنر، احتمالا به عوامل موثر در لخته شدن خون مانند پلاکتها، سلولهای دیواره رگها و پروتئینهای در گردش مرتبط است.
شرکتکنندگان در این پژوهش از آمریکای شمالی، اروپا، ژاپن، پاکستان و استرالیا بودند و فقط ۳۵ درصد آنها تبار غیراروپایی داشتند، و این موضوع ضرورت انجام پژوهشهای بیشتر را پررنگتر میکند.
مقایسه سکتههای قبل و بعد از ۶۰ سالگی نشان داد در گروه مسنتر، خطر سکته مغزی در گروه خونی آ افزایش قابلملاحظهای پیدا نمیکند، که میتواند نشاندهنده تفاوت سازوکار سکته در سنین پایینتر باشد. در افراد جوانتر، سکتهها کمتر از تصلب شرایین (تجمع چربی در رگها) ناشی میشود و بیشتر با تشکیل لخته مرتبط است.
یافتهها همچنین نشان داد افراد گروه خونی ب حدود ۱۱ درصد بیشتر در معرض خطر سکته مغزی قرار دارند.
پژوهشهای پیشین حاکی از آن است بخشی از ژنوم که گروه خونی را تعیین میکند با حمله قلبی و رسوب کلسیم (کلسیفیکاسیون) عروق کرونر، که جریان خون را محدود میکند، مرتبط است.
همچنین توالیهای ژنتیکی مرتبط با گروههای خونی آ و ب با افزایش اندک خطر تشکیل لخته خون در وریدها، موسوم به ترومبوز وریدی، ارتباط داده شدهاند.
