کشف تازه جیمز وب: سیاره‌ای ۱۰ میلیارد ساله با وجود نزدیکی شدید به ستاره‌اش جو ضخیم دارد

داده‌های جدید تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان می‌دهد که ابرزمین باستانی TOI-561 b باید اتمسفری بسیار غلیظ داشته باشد؛ یافته‌ای که قوی‌ترین مدرک تاکنون برای وجود جو در سیاره‌ای سنگی خارج از منظومه شمسی به شمار می‌رود. اگر این سپر گازی وجود نداشت، دمای سمت روز این سیاره بسیار فراتر از مقادیر فعلی می‌رفت. هرچند گرمای طاقت‌فرسای این جهان امکان وجود هرگونه حیات با شیمی شناخته‌شده را منتفی می‌کند، پایداری اتمسفر در چنین شرایط سختی و برای مدتی چنین طولانی، اخترشناسان را به یافتن جهان‌های سکونت‌پذیرتر امیدوار ساخته است.

به‌گزارش آی‌اف‌ال‌ساینس، کشف منظومه TOI-561 شامل سه سیاره (b، c و d) در چهار سال پیش، جامعه‌ی نجوم را شگفت‌زده کرد؛ چرا که ستاره‌ی میزبان آن‌ها بسیار کهنسال است. تخمین زده می‌شود که این ستاره حدود ۱۰ میلیارد سال قدمت داشته باشد که آن را به یکی از پیرترین ستاره‌های شناخته‌شده در کهکشان راه شیری تبدیل می‌کند. از آنجایی که این سیارات در مدارهایی بسیار نزدیک به ستاره‌ی خود می‌چرخند، احتمالاً هم‌زمان با خود ستاره و از یک ابر غبار واحد شکل گرفته‌اند.

هر سه سیاره‌ی منظومه در دسته‌ی ابرزمین‌ها جای می‌گیرند؛ یعنی ابعادی بزرگ‌تر از زمین دارند اما از نپتون کوچک‌ترند. نکته‌ی تأمل‌برانگیز این است که در زمان شکل‌گیری این منظومه، کهکشان هنوز غنی از عناصر سنگین (سازنده سیارات سنگی) نبود، بااین‌حال چگالی TOI-561 b تفاوت چندانی با زمین ندارد. اکنون، درونی‌ترین سیاره این منظومه با حفظ اتمسفری غلیظ، بار دیگر فرضیات پیشین را به چالش کشیده است.

سال گذشته، جیمز وب شواهدی یافت که نشان می‌داد ابرزمین داغ دیگری به نام 55 Cancri e از سیستمی برای خنک‌کردن سمت روز خود بهره می‌برد که احتمالاً ناشی وجود اتمسفر و بادهای شدید است. اکنون رصدهای دقیق‌تر روی TOI-561 b، فرضیه مشابهی را با قدرت بیشتری تأیید می‌کند.