کارهای خلاقانه مثل نواختن ساز و بازی ویدئویی می‌تواند مغز ما را جوان نگه دارد

پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند فعالیت‌های خلاقانه مانند موسیقی، رقص، نقاشی و بازی‌های فکری می‌توانند نقشی فراتر از سرگرمی داشته باشند و به حفظ سلامت مغز و کند شدن روند پیری آن کمک کنند.

در مطالعه جدیدی، پژوهشگران از مدل «ساعت‌های مغزی» استفاده کردند که تفاوت میان سن واقعی افراد و سنی را که مغز آن‌ها بر اساس ساختار و عملکردش نشان می‌دهد، اندازه‌گیری می‌کند. نتایج نشان داد در مناطقی از مغز که بیش از سایر بخش‌ها در برابر افزایش سن آسیب‌پذیرند، فعالیت‌های خلاقانه باعث تقویت ارتباط میان قسمت‌های مختلف مغز می‌شود. نکته جالب اینجاست که حتی یادگیری مهارت خلاقانه از ابتدا نیز می‌تواند مغز را جوان نگه دارد.

به گزارش نیچر، پژوهشگران داده‌های تصویربرداری مغزی بیش از ۱۲۰۰ نفر از ۱۰ کشور را بررسی کردند تا مدلی بسازند که سن مغز را بر اساس میزان همکاری و هماهنگی بخش‌های مختلف آن پیش‌بینی کند. سپس این مدل روی ۲۳۲ شرکت‌کننده شامل رقصندگان تانگو، نوازندگان، هنرمندان تجسمی و بازیکنان بازی‌های ویدئویی اعمال شد تا فاصله سنی مغز آن‌ها یعنی تفاوت میان سن مغزی و سن واقعی‌شان اندازه‌گیری شود.

نتایج نشان داد همه این فعالیت‌ها می‌توانند روند پیری مغز را به تأخیر بیندازند، اما این اثر در افراد حرفه‌ای بیشتر است. در میان آن‌ها، رقصندگان حرفه‌ای تانگو بیشترین مزیت را داشتند؛ مغز آن‌ها به طور میانگین حدود هفت سال جوان‌تر از سن واقعی‌شان بود. پژوهشگران معتقدند ترکیب پیچیده‌ای از حرکات، هماهنگی، تمرکز و برنامه‌ریزی که در تانگو وجود دارد، مغز را به شکل ویژه‌ای فعال و جوان نگه می‌دارد.

بررسی‌های بیشتر نشان داد که اثرگذاری محافظتی خلاقیت بیش از همه بر ناحیه‌ای از مغز به نام ناحیه فرونتوپاریتال (پیشانی–جداری) آشکار است که وظیفه حافظه کاری و تصمیم‌گیری را برعهده دارد. این بخش معمولاً یکی از اولین قسمت‌هایی است که در اثر افزایش سن دچار تحلیل می‌شود. در افراد با تجربه‌تر، ارتباطات عصبی در نواحی مرتبط با کنترل حرکت، هماهنگی و ریتم نیز قوی‌تر بود.