چین متعهد به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۵ شد؛ آیا این تصمیم کافی است؟

در اجلاس آب‌وهوایی سازمان ملل، شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین اعلام کرد که این کشور تا سال ۲۰۳۵ انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را بین ۷ تا ۱۰ درصد نسبت به بالاترین سطحی که به آن رسیده، کاهش خواهد داد.

این خبر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا چین در سال‌های اخیر بزرگ‌ترین منبع انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان بوده و به‌تنهایی حدود یک‌سوم کل انتشار جهانی را بر عهده داشته است. به همین دلیل، سرعت و میزان کاهش انتشار در چین می‌تواند آینده توافق پاریس و مسیر گرمایش زمین را تعیین کند.

چین قبلاً وعده داده بود که انتشار دی‌اکسیدکربن این کشور قبل از سال ۲۰۳۰ به اوج برسد و تا قبل از ۲۰۶۰ به کربن خنثی دست پیدا کند (یعنی میزان گازهای گلخانه‌ای که تولید می‌شود با مقدار جذب یا جبران آن برابر باشد). حالا هدف‌های تازه، نه‌تنها دی‌اکسیدکربن بلکه همه گازهای گلخانه‌ای مانند متان و اکسید نیتروژن را هم دربرمی‌گیرد. این نخستین بار است که چین برای دوره پس از اوج انتشار برنامه مشخصی ارائه می‌کند.

پژوهشگران می‌گویند وقتی چین وارد مرحله کاهش انتشار شود، احتمالاً سایر کشورها نیز شاهد کاهش خواهند بود. اما آیا این اهداف کافی است؟ برخی کارشناسان معتقدند با کاهش فقط ۷ تا ۱۰ درصدی، خطر گرمایش شدید زمین همچنان باقی می‌ماند و این مقدار کافی نیست تا زمین در محدوده‌ی امن بماند. آن‌ها هشدار می‌دهند که کاهش سریع‌تر در سال‌های اولیه بسیار مهم است، زیرا آنچه برای آب‌وهوا اهمیت دارد، مقدار کل گازهایی است که در طول زمان وارد جو می‌شود، نه فقط درصد کاهش در یک مقطع خاص.

با‌این‌حال برخی دیگر، وعده چین را گامی مهم می‌دانند. آن‌ها می‌گویند کاهش گازهایی غیر از دی‌اکسیدکربن معمولاً سخت‌تر است و اگر چین بتواند به همین اهداف برسد، در عمل کاهش بیشتری در دی‌اکسیدکربن رخ خواهد داد. تحقیقات هم نشان داده است که چنین روندی می‌تواند چین را به سمت تحقق وعده کربن خنثی تا سال ۲۰۶۰ هدایت کند.

کارشناسانی هم هستند که می‌گویند سیاستمداران چینی معمولاً اهدافی اعلام می‌کنند که از نظر عددی محتاطانه‌اند، اما در عمل از آن فراتر می‌روند. مثلاً چین پیش‌تر توانست هدف نصب ۱۲۰۰ گیگاوات انرژی بادی و خورشیدی را شش سال زودتر از موعد به دست آورد.

نکته مهم دیگر این است که حتی اگر درصد کاهش اعلام‌شده خیلی بزرگ به نظر نرسد، در مقیاس واقعی بسیار عظیم است. برای مقایسه، مقدار کاهشی که چین باید تا سال ۲۰۳۵ انجام دهد، معادل آن است که سه کشور به بزرگی بریتانیا در طول ده سال آینده به‌طور کامل کربن‌زدایی کنند.

به‌طور خلاصه، تصمیم چین پیام روشنی برای جهان دارد: حرکت این کشور می‌تواند جهت‌گیری آینده تغییرات اقلیمی را مشخص کند. هرچند هدف‌هایش شاید به نظر برخی کافی نباشد، همین گام‌ها نقشی تعیین‌کننده در آینده سیاره ما خواهند داشت.