چندزبانه بودن چه تاثیری بر پیری مغز دارد؟ (کند کردن روند پیری)

بر اساس مطالعه‌ای که توسط پژوهشگران «کالج ترینیتی دوبلین» در ایرلند انجام و نتایج آن در تاریخ ۱۰ نوامبر در نشریه معتبر «Nature Aging» منتشر شد، صحبت کردن به دو یا چند زبان، می‌تواند فرآیندهای بیولوژیکی مرتبط با پیری را به‌طور محسوسی کُند نماید.

این تحقیق گسترده، با تحلیل داده‌های مربوط به ۸۶ هزار و ۱۴۹ شرکت‌کننده از سراسر اروپا، نشان می‌دهد که افراد چندزبانه، روند پیری بیولوژیکی آهسته‌تری را در مقایسه با افراد تک‌زبانه تجربه می‌کنند.

برای سنجش این اثر، محققان از شاخصی به نام «شکاف سنی رفتاری» (BEGI) استفاده کردند که تفاوت بین سن واقعی فرد و سنی که ویژگی‌های سلامت و رفتار او نشان می‌دهد را اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص مشخص می‌کند که آیا یک فرد نسبت به سن تقویمی خود، سالم‌تر و جوان‌تر به نظر می‌رسد یا روند پیری سریع‌تری را طی می‌کند.

در این مطالعه، با بهره‌گیری از یک چارچوب نوآورانه تحت عنوان «ساعت پیری رفتاری بیولوژیکی» و آموزش مدل‌های هوش مصنوعی بر اساس هزاران پروفایل سلامتی و رفتاری، شکاف سنی بیولوژیکی شرکت‌کنندگان کمّی‌سازی شد. این مدل‌ها، سن بیولوژیکی افراد را از طریق فاکتورهایی مانند وضعیت جسمانی (شامل فشار خون، دیابت، اختلالات خواب و کاهش حواس) و همچنین عوامل محافظتی (مانند سطح تحصیلات، توانایی‌های شناختی، عملکردهای روزمره و فعالیت بدنی) پیش‌بینی می‌کنند.

یافته‌ها حاکی از آن است که ساکنان کشورهایی که عموماً حداقل به یک زبان خارجی مسلط هستند، ۲.۱۷ برابر کمتر با خطر تجربه پیری زودرس مواجهند. در مقابل، احتمال بروز الگوهای پیری تسریع‌شده در افراد تک‌زبانه، حدود دو برابر بیشتر است.

دکتر لوسیا آموروسو، یکی از نویسندگان این مطالعه از «مرکز شناخت، مغز و زبان باسک» در اسپانیا، در توضیح این Phenomenon اظهار داشت: «اثر محافظتی چندزبانگی، ماهیتی تجمعی داشت؛ به این معنا که هرچه افراد به زبان‌های بیشتری تسلط داشتند، میزان محافظت در برابر زوال عقل مرتبط با سن نیز در آنان افزایش می‌یافت.»

دکتر هرنان هرناندز، از دیگر محققان این پروژه از «موسسه سلامت مغز آمریکای لاتین»، نیز بر پیامدهای اجتماعی این یافته‌ها تأکید کرد و گفت: «نتایج ما نشان می‌دهد که چندزبانگی، ابزاری در دسترس و مقرون‌به‌صرفه برای ترویج «پیری سالم» در بین عموم مردم است و می‌تواند مکمل سایر عوامل مؤثر و قابل اصلاح مانند خلاقیت و سطح تحصیلات باشد.»

این پژوهش، گام مهمی در جهت درک هرچه بیشتر نقش مهارت‌های شناختی و اجتماعی در حفظ سلامت و کند شدن روند پیری محسوب می‌شود.