چالشهای دریافت گواهی امنیتی افتا؛ چرا اکثر سازمانها در گام آخر شکست میخورند؟

چالشهای دریافت گواهی امنیتی افتا؛ چرا اکثر سازمانها در گام آخر شکست میخورند؟
تحلیل ۱۰ اشتباه مهلک در امنسازی زیرساخت که پروژههای بزرگ را به زانو درمیآورد
تصور کنید ماهها زمان و بودجههای سنگین صرف توسعه یک سامانه استراتژیک شده است. همهچیز در ظاهر بینقص است، اما درست در آخرین مرحله، با یک «گزارش رد شدن در تست» مواجه میشوید که تمام زحمات تیم را زیر سوال میبرد. این سناریو، کابوس بسیاری از مدیران IT است.
تجربه من در طول سالها فعالیت در شرکتهایی که با سازمانهای حساس دولتی همکاری داشتند، نشان میدهد که امنیت در استانداردهای سطح بالا، با خرید تجهیزات گرانقیمت تامین نمیشود. مشکل اصلی، غولهایی هستند که در سایهی «تنظیمات پیشفرض» پنهان شدهاند. در ادامه، ۵ مورد از ۱۰ خطای سرنوشتساز را از نگاه یک معمار امنیت بررسی میکنیم.
۱. لاگهایی که «گنگ» هستند، نه سند امنیتی!
سختگیرانهترین بخشی که معمولاً باعث میشود یک سامانه در گزارش رد شدن در تست متوقف شود، سیستم ثبت رخداد (Logging) است. لاگ نباید فقط یک متن ساده باشد. در بررسیهای فنی، به دنبال «شفافیت» و «یکپارچگی» هستند.
– چالش اصلی: ذخیره لاگ در دیتابیس معمولی اغلب پذیرفته نیست، چون ادمین میتواند ردپای نفوذ را پاک کند.
– راهکار حرفهای: لاگها باید در فایلهای متنی محافظتشده ذخیره و هر سطر آنها هش (Hash) شود. این یعنی اگر کسی حتی یک «نقطه» را در لاگهای قدیمی عوض کند، تمام زنجیره هش میشکند و زنگ خطر به صدا درمیآید.
۲. پورتهای باز؛ درهایی که تصور میکردید بستهاید!
بسیاری از مدیران سرور فقط درب ورودی (دیتابیس) را قفل میکنند، اما پنجرهها را باز میگذارند. باز بودن پورتهایی مثل SMB (445) یا RPC (135) روی اینترنت، دقیقاً همان پنجرههای باز هستند.
در یکی از پروژههای بزرگ ملی، تیم فنی اطمینان کامل داشت که تمامی دسترسیها محدود شده است، اما در زمان اسکن نهایی، ۳ پورت مدیریتی باز شناسایی شد. راهکار قطعی، صرفاً فایروال نیست؛ ما با استفاده از IPSec Policies، پورتها را در لایه استخوانبندی سیستمعامل مسدود کردیم تا حتی با از کار افتادن فایروال، امنیت پایدار بماند.
۳. نشت اطلاعات در هدرها (وقتی خودتان به هکر کد میدهید)
هدرهایی مثل Server: Microsoft-IIS/10.0 یا هدرهای اختصاصی Next.js، در واقع یک برچسب «راهنمای نفوذ» هستند. این اطلاعات دقیقاً نسخه و ضعفهای فریمورک شما را فاش میکنند.
ما در معماریهای مدرن، با استفاده از تکنیکهای خاص در هسته وبسرور، این ردپاها را در مبدأ حذف میکنیم تا سطح حمله به حداقل برسد.
۴. سقوط در سیاهچاله الگوریتمهای منسوخ (CBC)
حتی اگر پروتکلهای جدید را فعال کرده باشید، استفاده از مدهای رمزنگاری قدیمی مثل CBC که در برابر حملات مدرن آسیبپذیرند، یک خطای جدی محسوب میشود. بررسیهای جدید تنها مدهای GCM را معتبر میدانند. تنظیم دقیق زیرساخت برای اجبار به این مد، تفاوت بین یک پروژه «مردود» و «موفق» است.
۵. حملات زمانی؛ نشت اطلاعات در صدم ثانیه
آیا میدانستید سرعت پاسخگویی سرور شما میتواند لیست نامهای کاربری سازمانتان را لو بدهد؟ اگر سرور برای «کاربر موجود» و «کاربر ناموجود» زمان متفاوتی صرف کند، نفوذگر با یک تحلیل ساده، لیست پرسنل شما را استخراج میکند.
راهکار مهندسی: ما با پیادهسازی مکانیزم Fake Hashing، زمان پاسخ را در تمام حالات یکسان کردیم تا هیچ اطلاعاتی از طریق زمانبندی (Timing) نشت نکند.
میانبری برای عبور از سد آزمونهای امنیتی
امنیت یک محصول نیست که بخرید، بلکه یک فرهنگ مهندسی است که باید در لایههای کد شما نهادینه شود. رعایت این نکات میتواند فرآیند فرسایشی دریافت تاییدیه را از چندین ماه به چندین هفته کاهش دهد.
پلتفرم افتاچک (AftaCheck) با هدف انتقال همین تجربیات فنی به تیمهای توسعه طراحی شده است تا پیش از مواجهه با آزمونهای رسمی، تمامی حفرههای امنیتی زیرساخت خود را شناسایی کنید.
ما در این مقاله فقط ۵ مورد را بررسی کردیم. برای مطالعه ۵ اشتباه بحرانی دیگر (از جمله مدیریت نشستهای JWT و جلوگیری از نشت اطلاعات در کنسول مرورگر) به مقاله تحلیل تخصصی ۱۰ خطای مهلک در آزمونهای امنیتی مراجعه کنید. همچنین مطالعه راهنمای اصول هاردنینگ IIS و ویندوز سرور را برای درک بهتر لایههای زیرساختی به شما پیشنهاد میدهیم.















