هشدار پژوهشگران: کاربران اینترنت نشانه‌های رنج گربه‌ها را با بامزه‌بودن اشتباه می‌گیرند

گربه‌ها در شبکه‌های اجتماعی حضور پررنگی دارند؛ کافی است کمی جست‌وجو کنید تا صحنه‌هایی از ضربه‌زدن به اشیا، دویدن روی زمین، تعامل با صاحبشان یا هر رفتار بامزه‌ی دیگری را ببینید. اما پرسش اصلی این است که آیا محتوای بامزه برای ما، برای خود گربه‌ها سالم و بی‌خطر به‌حساب می‌آید؟ پاسخ شاید مثبت نباشد، بعضی ویدئوهای بامزه‌ی گربه‌ها در شبکه‌های اجتماعی، واقعاً نگران‌کننده‌اند.

به‌گزارش ساینس‌آلرت، یافته‌های پژوهشی تازه نشان می‌دهد بخشی از این ویدئوهای به‌ظاهر بامزه ممکن است نشانه‌های آشکاری از ناراحتی گربه‌ها داشته باشند؛ نشانه‌هایی که بسیاری از کاربران آن‌ها را نادیده می‌گیرند یا حتی بامزه و سرگرم‌کننده می‌دانند.

پژوهشگران دانشگاه آدلاید استرالیا در مطالعه‌ی خود، نحوه‌ی واکنش کاربران به ویدیوهای تعامل انسان و گربه را بررسی کردند. آن‌ها ۱۱ ویدیو از یوتیوب، تیک‌تاک، اینستاگرام و فیسبوک را انتخاب کردند که توسط سازندگانشان «بازی» با گربه توصیف شده بودند؛ اما گربه‌ها در تمام ویدیوها نشانه‌هایی از مخالفت یا ناراحتی نشان می‌دادند، از جمله هیس کردن (صدای فیس) یا حتی تلاش برای فرار.

استرس برای گربه فقط واکنش رفتاری نیست و می‌تواند پیامدهای سلامتی جدی داشته باشد. راهنماهای دامپزشکی توصیه می‌کنند هنگام مواجهه با گربه‌ها، به‌ویژه گربه‌های مسن‌تر، میزان ترس و استرس باید تا حد امکان کنترل شود و کاهش پیدا کند. استرس با فعال‌کردن سیستم عصبی سمپاتیک، بدن گربه را وارد حالت «مبارزه یا فرار» می‌کند؛ در نتیجه ضربان قلب و فشار خون بالا می‌رود و این واکنش در گربه‌های سالمند، مستعد یا مبتلا به بیماری زمینه‌ای می‌تواند فشار بیشتری نیز به بدن وارد کند.

پژوهشگران پس از تحلیل کامنت‌ها ۹ الگوی اصلی را در واکنش کاربران پیدا کردند. برخی معتقد بودند اگر گربه واقعاً ناراحت باشد، حتماً واکنش شدیدتری نشان می‌دهد یا از آن موقعیت دور می‌شود؛ الگویی که پژوهشگران آن را «اگر خوشش نمی‌آمد، می‌فهمیدی» می‌نامند.

در گروه دیگری نیز، کاربران نشانه‌های بدن گربه را اشتباه تفسیر می‌کردند. برخی هم تصور می‌کردند گربه متوجه است که انسان فقط در حال بازی کردن است و بنابراین، مخالفتش جدی نیست. گروه دیگری اما، باور داشتند ادامه‌ی این تعامل در نهایت باعث می‌شود گربه به انسان نزدیک‌تر شود.

بعضی از کامنت‌ها نیز رفتارهای اعتراضی گربه را به شکل دیگری توجیه می‌کردند. برای مثال، رفتار را نشانه‌ی محبت می‌دانستند، معتقد بودند بازی خشن به تخلیه‌ی غریزه‌ی شکار گربه کمک می‌کند یا صرفاً به این دلیل که حیوان «بامزه» است، نشانه‌های ناراحتی‌اش را نادیده می‌گرفتند. گروهی دیگر هم ناراحتی گربه را خنده‌دار می‌دانستند یا کاربرانی را که از این تعامل انتقاد می‌کردند، به ناآگاهی درباره‌ی گربه‌ها متهم می‌کردند.

افزون‌بر‌این، پژوهشگران تأکید می‌کنند خطر فقط برای گربه‌ها نیست؛ در ۷ مورد از ۱۱ ویدیوی بررسی‌شده، آسیب قابل مشاهده‌ای به انسان نیز وارد شده بود. اگرچه کاربران اغلب آسیب‌ها را جزئی تلقی کرده بودند، خراش و گازگرفتگی گربه می‌تواند خطر عفونت داشته باشد.

به باور پژوهشگران، آموزش عمومی درباره‌ی زبان بدن گربه‌ها ضروری است؛ اما آموزش به‌تنهایی برای تشخیص نشانه‌های ناراحتی و آسیب واردشده به حیوانات کافی نیست. افراد باید یاد بگیرند که این نشانه‌ها جدی هستند و به ترجیحات و مرزهای ارتباط با حیوان احترام بگذارند.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که آموزش اگر فقط بر اصلاح برداشت انسان از زبان بدن گربه تمرکز کند، احتمالاً برای تغییر پایدار رفتارها کافی نیست. از نظر تیم پژوهش، برای کاهش تعاملات ناخواسته باید پیش‌فرض‌ها و سوگیری‌های شناختی افراد هنگام تماشای محتوای آنلاین نیز مورد توجه قرار گیرد و سازوکارهایی که به عادی شدن ناراحتی حیوانات و حیوان‌آزاری در شبکه‌های اجتماعی کمک می‌کنند، اصلاح شوند.

در مجموع، مطالعه نشان می‌دهد آنچه در یک ویدئو برای بیننده فقط «بازی و گربه‌ی بامزه» به نظر می‌رسد، ممکن است از نگاه خود حیوان تجربه‌ای بسیار ناخوشایند باشد. شناخت نشانه‌ها و آموزش در این زمینه، بخش مهمی از تعامل سالم میان انسان و حیوان است.

پژوهش در نشریه‌ی آنتروزوئس منتشر شده است.