به گزارش بیکینگ، اگر به نقشه رایج جهان نگاه کنید، ممکن است تصور کنید گرینلند تقریباً هم‌اندازه آفریقاست. اما واقعیت کاملاً متفاوت است و آفریقا حدود ۱۴ برابر گرینلند مساحت دارد.
دلیل این اختلاف به روشی مربوط می‌شود که برای تبدیل سطح کروی زمین به یک نقشه تخت استفاده شده است.
طبق گزارش NPR، مجمع عمومی سازمان ملل در رأی‌گیری اخیر خود از استفاده بیشتر از نقشه‌هایی حمایت کرده که می‌توانند اندازه واقعی مناطق مختلف جهان را بهتر نمایش دهند. این اقدام به‌ویژه توجه‌ها را به مشکل نقشه معروف مرکاتور (Mercator) جلب کرده است.
نقشه مرکاتور در قرن شانزدهم میلادی توسط گراردوس مرکاتور، نقشه‌نگار فلاندری، طراحی شد. هدف اصلی آن نیز نشان دادن دقیق‌تر مسیرها و جهت‌ها برای دریانوردی بود. مشکل از جایی شروع می‌شود که این نقشه را برای مقایسه اندازه کشورها و قاره‌ها به کار ببریم.
در پروجکشن مرکاتور، هرچه یک منطقه از خط استوا دورتر و به قطب‌ها نزدیک‌تر شود، اندازه ظاهری آن روی نقشه بیشتر می‌شود. به همین دلیل، گرینلند، کانادا و روسیه بسیار بزرگ‌تر از اندازه واقعی خود دیده می‌شوند.
در مقابل، آفریقا که بخش بزرگی از آن در نزدیکی خط استوا قرار دارد، روی این نقشه نسبت به مناطق شمالی کوچک‌تر به نظر می‌رسد.
برای درک بهتر موضوع، کافی است آفریقا و گرینلند را با اندازه واقعی آنها مقایسه کنیم. آفریقا حدود ۳۰ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد، در حالی که مساحت گرینلند حدود ۲.۲ میلیون کیلومتر مربع است. بنابراین تصویری که در بسیاری از نقشه‌های رایج می‌بینیم، می‌تواند برداشت بسیار متفاوتی از اندازه واقعی این دو منطقه ایجاد کند.
نقشه مرکاتور «نادرست» است؟
خیر. مرکاتور برای هدف مشخصی طراحی شده و یکی از ویژگی‌های مهم آن حفظ زوایا و جهت‌های محلی است. همین ویژگی باعث شد برای ناوبری دریایی بسیار ارزشمند باشد.
مشکل زمانی ایجاد می‌شود که از یک نقشه مناسب برای ناوبری انتظار داشته باشیم که در عین حال اندازه واقعی قاره‌ها را نیز به‌درستی مقایسه کند.
نقشه‌های مساحت‌برابر (Equal-area) تلاش می‌کنند نسبت مساحت مناطق مختلف جهان را حفظ کنند. یکی از نمونه‌های جدیدتر، Equal Earth است که به گونه‌ای طراحی شده تا قاره‌ها را از نظر مساحت به واقعیت نزدیک‌تر نشان دهد. با چنین نقشه‌ای، آفریقا دیگر در مقایسه با مناطق شمالی زمین به شکل غیرواقعی کوچک دیده نمی‌شود.
البته تصمیم سازمان ملل به معنای ممنوع شدن نقشه مرکاتور یا الزام همه کشورها به کنار گذاشتن آن نیست. باید توجه داشت که هیچ پروجکشن دوبعدی نمی‌تواند کره زمین را بدون هیچ نوع اعوجاجی روی یک صفحه تخت نمایش دهد از این رو هر نقشه باید بر اساس هدف خود انتخاب شود.
اگر هدف، مقایسه مساحت قاره‌ها باشد، یک پروجکشن مساحت‌برابر انتخاب مناسبی است. اگر هدف ناوبری باشد، ویژگی‌های دیگری مانند حفظ زاویه و جهت اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
زمین کروی است، اما بیشتر نقشه‌هایی که می‌بینیم تخت هستند بنابراین هر نقشه‌ای ناچار است بخشی از واقعیت جغرافیایی را تغییر دهد.
۵۸۵۸
