ناسا زیر تیغ دولت ترامپ؛ بودجه برنامه‌های علمی ممکن است تا ۵۰ درصد کاهش یابد

هرچند دولت ترامپ دست‌کم تا چند هفته‌ی دیگر درخواست بودجه‌ی خود را به‌طور علنی منتشر نخواهد کرد، مقام‌های ارشد سازمان‌های دولتی درحال دریافت گزارش‌هایی درباره‌ی اولویت‌های رئیس‌جمهور هستند.

آژانس فضایی آمریکا یا ناسا نیز ازجمله‌ی آن سازمان‌ها محسوب می‌شود. همان‌طور که انتظار می‌رفت، برنامه‌ی پرزیدنت ترامپ برای ناسا شامل برخی تغییرات چشمگیر است؛ ازجمله تمایل به انتقال بخش‌هایی از ستاد مرکزی ناسا به مراکز میدانی در سرتاسر کشور. بااین‌حال، شاید چشمگیرترین تغییر، تلاش کاخ سفید برای کاهش درخورتوجه بودجه‌ی برنامه‌های علمی سازمان فضایی است.

ارزتکنیکا به‌نقل از چند منبع گزارش می‌دهد که کاهش بودجه‌ی «مدیریت ماموریت‌های علمی» ناسا ممکن است تا ۵۰ درصد باشد. این منابع تاکید کردند که هنوز هیچ تصمیمی نهایی نشده و در برخی سناریوها ممکن است کاهش بودجه‌ی برنامه‌های علمی کمتر باشد؛ اما درنهایت هدف اصلی کاهش شدید بودجه‌ی علمی است.

اخبار مربوط به کاهش بودجه‌ی احتمالی هفته‌ی گذشته درمیان جامعه‌ی علمی منتشر شد و برای بسیاری تکان‌دهنده بود. کیسی درایر، مدیر سیاست‌گذاری فضایی در انجمن سیاره‌ای می‌گوید:

اگر کاهش بودجه اجرایی شود، چیزی جز یک رویداد در سطح انقراض برای علوم و اکتشافات فضایی در ایالات متحده نخواهد بود. ازدست‌دادن این مقدار بودجه آن هم به این سرعت در تاریخ ناسا بی‌سابقه است. این اقدام موجب اتخاذ تصمیمات وحشتناک خواهد شد؛ ازجمله پایان کار ده‌ها ماموریت فعال، پربازده و غیرقابل‌جایگزین و متوقف‌کردن تمام برنامه‌های مربوط به توسعه‌ی ماموریت‌های جدید و نابودی نیروی کار علمی فضایی کشور.

از بسیاری جهات، مدیریت علمی ناسا، گل سرسبد آژانس فضایی آمریکا محسوب می‌شود. تقریباً تمام مهم‌ترین دستاوردهای ۲۵ سال گذشته توسط برنامه‌های علمی ارائه شده است؛ از پرواز برفراز مریخ با هلی‌کوپتر اینجنیوتی تا گذر کاوشگر نیوهورایزنز از کنار پلوتو، تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب، کشف هزاران سیاره فراخورشیدی، بازگرداندن نمونه از سیارک‌ها و دنباله‌دارها، کشف ستون‌های آب در انسلادوس به‌وسیله‌ی کاسینی، حضور پیوسته روی مریخ به‌لطف پرتاب ناوگانی از کاوشگران مختلف و بسیاری موارد دیگر. حتی فرودهای قمری اخیر توسط شرکت‌های خصوصی فایرفلای و اینتوئتیو ماشینز از سوی مدیریت علمی ناسا تامین مالی شد.

بااین‌حال، از بودجه‌ی ۲۵ میلیارد دلاری ناسا فقط درحدد ۳۰ درصد آن به علم اختصاص می‌یابد. برای سال مالی ۲۰۲۴، این مبلغ به ۷٫۴ میلیارد دلار رسید. این هزینه به‌طور تقریبی به شرح زیر تقسیم شد:

• ۲٫۷ میلیارد دلار برای علوم سیاره‌ای.
• ۲٫۲ میلیارد دلار برای علوم زمین.
• ۱٫۵ میلیارد دلار برای اخترفیزیک.
• ۸۰۰ میلیون دلار برای هلیوفیزیک.

قانون کنگره‌ی آمریکا که ناسا را در سال ۱۹۵۸ بنیان گذاشت، از آژانس فضایی خواست تا دانش بشر را در مورد جو و فضا گسترش دهد. درنتیجه، مطالعه‌ی سیاره‌ی خودمان یکی از مسئولیت‌های اصلی ناسا محسوب می‌شود. درطول چند دهه‌ی گذشته، ماهواره‌های دیده‌بان زمین آژانس فضایی، درک ما را از آب‌وهوا، تغییر اقلیم و کاربری زمین به‌طرز چشمگیر افزایش داده‌اند.

حتی اگر بودجه‌ی علوم زمین ناسا به صفر برسد، کاهش بودجه‌ی کلی علم به نصف همچنان به‌طرز چشمگیر موجب کاهش بودجه در علوم سیاره‌ای و همچنین سایر حوزه‌های تحقیقاتی خواهد شد. دانشمندان به ارزتکنیکا گفتند که ناسا مجبور خواهد شد تصمیماتی سخت بگیرد که احتمالاً شامل خاموش‌کردن فضاپیماهای کهنه‌کار مانند وویجر و کیوراسیتی در مریخ و شاید حتی تلسکوپ فضایی هابل خواهد بود. شاید بتوان ماموریت‌های در دست توسعه مانند کاوشگر دراگون‌فلای برای تیتان، قمر زحل و ماموریت نظارت بر سیارک‌های خطرناک (NEO Surveyor) را نجات داد؛ اما شروع ماموریت‌های جدید و معنادار برای اکتشاف منظومه شمسی تقریباً غیرممکن خواهد شد و احتمال دارد اکتشافات سیاره‌ای دهه‌ها عقب بیفتد.

به‌گفته‌ی درایر، «هیچ گزینه‌ی تجاری یا خصوصی برای اکتشافات فضایی وجود ندارد. هیچ فرد یا شرکتی خصوصی درحال‌حاضر قادر یا مایل نیست که به‌طور مستقل ماموریت‌های علمی پیشرفته مانند اروپا کلیپر، تلسکوپ فضایی جیمز وب یا کاوشگر خورشیدی پارکر را پیگیری کند.» دانشمندان نگران‌ هستند که با کاهش بودجه، وظیفه‌ی اکتشافات آتی در منظومه شمسی به چین واگذار شود؛ کشوری که سال قبل یک برنامه‌ی اکتشافی بلندمدت را برای رقابت با ناسا معرفی کرد.