معمای سیاره سرکش؛ کشف دنیایی بیگانه که در جهت مخالف به دور ستاره‌اش می‌چرخد

اخترشناسان از کشف سیاره‌ای پس‌رونده در مدار یک ستاره کوتوله نوع M خبر داده‌اند. کوتوله‌های M ستاره‌هایی کوچک‌تر و سردتر از خورشید هستند و این سیاره نیز تقریباً هم‌اندازه نپتون است. هیچ‌کدام از این دو جرم به‌تنهایی ویژگی چندان غیرمعمولی ندارند؛ اما بارزترین خصوصیت سیاره این است که در جهت مخالف به دور ستاره‌اش می‌چرخد.

سیاره‌ها از قرصی از ماده شکل می‌گیرند که به دور ستاره می‌چرخد. ستاره و قرص در یک جهت می‌چرخند؛ به همین دلیل، انتظار می‌رود که سیاره‌های شکل‌گرفته از درون قرص نیز معمولاً در همان جهت به حرکت درآیند. تمام سیاره‌های منظومه شمسی چنین وضعیتی دارند؛ اما برخی دنیاهای بیگانه ظاهراً توانسته‌اند این قاعده را نقض کنند.

پیش‌تر نیز سیاره‌های پس‌رونده کشف شده بودند؛ از جمله در اطراف ستاره‌های بزرگ‌تر دارای چند سیاره و همچنین در یک منظومه ستاره‌ای دوتایی. درنتیجه، سیاره‌ی تازه کشف‌شده با نام GJ 3090 b تنها نمونه‌ی شناخته‌شده در کیهان نیست. بااین‌حال، ستاره میزبان این سیاره کوچک است و به نظر می‌رسد تنها همین یک سیاره را دارد؛ موضوعی که وضعیت را معماگونه می‌کند.

پژوهشگران با انجام رصدهای دقیق از منظومه توانستند مدار سیاره را در سه بُعد بازسازی کنند. این دنیا با شیب ۱۳۶ درجه‌ای نسبت به ستاره خود در حال چرخش است؛ بنابراین نه‌تنها در جهت مخالف می‌گردد، بلکه مدارش با زاویه‌ای بسیار زیاد نسبت به صفحه استوایی ستاره قرار گرفته است. در منظومه شمسی، مدار هر هشت سیاره تنها چند درجه با این صفحه اختلاف دارد.

دکتر اندرو وینتر، نویسنده اصلی مقاله از دانشگاه کوئین مری لندن، در بیانیه‌ای گفت: «این یک منظومه سیاره‌ای چشمگیر است، زیرا سیاره صرفاً نسبت به ستاره‌اش کج نشده، بلکه در جهت مخالف حرکت می‌کند. این موضوع بلافاصله این پرسش را مطرح می‌کند که چنین مدار غیرمعمولی چگونه شکل گرفته است.»